حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )

475

تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )

« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ، قَدْ جاءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ أَوْفُوا الْمِكْيالَ وَ الْمِيزانَ بِالْقِسْطِ وَ لا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْياءَهُمْ وَ لا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ . بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ، وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ . اذا قرأت كتابى هذا ، فاحفظ ما فى يدك ، يرد عليك من يقبضه منك » « 1 » . يعنى : جون كتاب « 2 » من بخوانى ، آنج در دست تو است محكم نكاه دار ، تا چون ديكرى به تو آيد از دست تو بستاند . بعد از آن سوده دختر عمّارة « 3 » كفت : بحقّ خذاى ، كه امير المؤمنين على عليه السّلم آن پوست را مهر نكرد ، و سر آن نچسبانيد ، و بمجرّد آنك من اين سخن كفتم ، و آن دو لفظ را بر آن پوست بذو فرستاد ، او را از عمل معزول كردانيد » . و همچنين صولى در كتاب « كتاب » آورده است ، كه : « جون سهل بن حنيف « 4 » با مال مساحت سواد با پيش عمر بن الخطّاب آمد ، عمر او

--> ( 1 ) . در « بحار الانوار : 41 / 119 » اين گونه آمده است : ( . . . وَ لا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْياءَهُمْ وَ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاحِها ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ . فاذا قرأت كتابى هذا ، فاحتفظ بما في يدك من عملنا حتى يقدم عليك من يقبضه منك ، و السّلام ) . ( 2 ) . كتاب : نامه . ( 3 ) . در نسخهء اصل و ديگر نسخه‌ها : سوره دختر عمار . ( 4 ) . پيشتر مصنّف تاريخ قم به نقل از شعبى روايت كرد كه سواد عراق را عثمان بن حنيف برادر سهل بن حنيف مساحت كرد . و سهل بن حنيف ، أبو ثابت انصارى أوسى عوفى است ، كه از صحابه نيكوكار و خوشنام مىباشد ، و در جنگ بدر و ديگر غزوات شركت داشت ، و از اميران لشكر امير المؤمنين عليه السلام بشمار مىرفت ، و در هنگام ورود ناكثين ( عائشه و طلحة و زبير ) به بصره و وقوع جنگ جمل او والى بصره بود ، و به مخالفت با آنان برخواست ، كه حوادث آن واقعه در كتابهاى تاريخ به تفصيل آمده است . وى در سال 38 هجرى در كوفه درگذشت ، و امير المؤمنين بر جنازه او نماز گزارد . ( سير اعلام النبلاء : 2 / 325 ) .