حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
461
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
از خراج . و حكم خراج كه بر وجه عدل بود ، آنست كه : بعد از وضع مؤن ، و اخراجات و نفقات ، و تفكّر نمودن در اسعار و نرخها ، و امن و خوف ، و قيمتكردن ، و فروآوردن بهر وقت و زمانى بر قدر ارتفاع ، خراج را وضع كنند و معيّن كردانند . و ابو هريره « 1 » در باب أمر خراج از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم « 2 » روايت كند ، كه او فرمود كه : « من از عراق و اهل آن ، درهمش و قفيزش منع كردم ، و از شام دينارش و مدّش وضع كردم ، و به ترك آن بكفتم ، و از مصر دينارش و اردبش »
--> ( 1 ) . أبو هريره يكى از راويان مشهور حديث نزد اهل سنت ، درباره نام و سال تولد ، و بسيارى از خصوصيات زندگى او پيش از اسلام اختلاف فراوانى است ، تا آنجا كه درباره نام او سى و چند قول آوردهاند ، شايد بتحقيق بتوان او را درغگوترين ، يا يكى از مشهورترين محدثين دروغگو دانست ، شهرت درغگوئى و جعل حديث او بگونهاى بود كه عمر او را با تازيانه بزد ، و او را از حديثگوئى منع نمود ، و او تا هنگام مرگ عمر روايت حديث نكرد . او بعدها در دوران معاويه به شدت به جعل حديث در فضائل معاويه و بنى اميّة ، و نكوهش امير المومنين عليه السلام پرداخت ، و در اين راه به امارت و ولايت كوفه و ثروت فراوانى رسيد . مذاهب اهل سنت بخش بزرگى از عقايد خود در اصول و فروع را از او دارند ، و صدها حديث او در منابع حديث آنان آمده است . درباره درغگوئيهاى أبو هريرة كتابهاى فراوانى نوشته شده است ، از آن جمله : « أبو هريرة شيخ المضيرة » نوشته شيخ محمد أبو ريّه ( از علماى ازهر ) و جز آن . مرحوم محدّث قمّى در هديه الأحباب ص 50 آورده است : ( أبو هريره صحابى معروف ، هفت سال پس از هجرت اسلام آورد ، او درغگوترين مردم بر رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم بود ، تا آنجا كه عمر او را بخاطر فراوانى حديثش تازيانه زد ، و گفت : « او درغگو است و بايد روايت حديث از رسول خدا را ترك كند ، و گرنه او را به كوههاى دوس باز مىگردانم » ، همچنين عائشه او را به درغگوئى متهم مىكرد ، و احاديث او را نمىپذيرفت » . ( 2 ) . در أصل : صلعم آمده است كه مخفّف صلّى اللّه عليه و آله و سلم مىباشد .