است . و ملك چون يكنيمه از مال جبايت « 1 » بستدى ، يكنيمه از براى مردم بگذاشتى ، مردم در فراخ دستى وسعت حال ، و خوشدل بودندى . و چون بيشتر ( ى از يكنيمه ) « 2 » بستندى « 3 » ، مردم به قدر آن در زحمت بودندى ، و بذيشان زيان رسيدى . پس قباد از سواد « 4 » صد و پنجاه هزار هزار مثقال جمع كرد ، و از عراق از براى انوشروان شصت « 5 » هزار حاصل گردانيد ، و از براى كسرى ابرويز « 6 » خراج هجده مملكت ، چهار هزار هزار و بيست هزار هزار برسيدى ، و در بيوت « 7 » اموال نهصد هزار هزار در حرز « 8 » نهادند . و صد هزار هزار در دست جمهور مردم بگذاشتند ، پس مردم هلاك شدند و خراب گشتند ، تا غايت كه كنيزكى را بدرهمى ميفروختند . و عبد الرحمن بن سليمان حكايت كرد ، كه : مال اين اقليم هزار هزار هزار « 9 » درهم بوده است ، كه در دست رعيّت كم شده ، و در دست سلطان زيادت گشته « 10 » - و هر آنچ در دست سلطان كم شده ، و در دست رعيّت زيادت گشته « 11 » - و اين مال باستخراج گنجها و معدنها و حاصل « 12 » درياها بوده ، و مجموع هزار

--> ( 1 ) . جبايت : خراج جمع‌آورى شده ، و ( جابى ) جمع‌كننده اين مال را گويند . ( 2 ) . افزوده از نسخة چاپى . ( 3 ) . در نسخهء چاپى : بستدى . ( 4 ) . ظاهرا مقصود سواد عراق است ، كه در ميانه شرقى عراق تا جنوب آن قرار دارد . ( 5 ) . در چاپى : ششصد . ( 6 ) . كسرى ابرويز : خسرو پرويز ، كسرى معرّب خسرو است . ( 7 ) . بيوت : جمع بيت به معناى خانه و سرا . ( 8 ) . حرز : جايگاه حفاظت‌شده . ( 9 ) . در نسخهء چاپى : هزار هزار . ( 10 ) . در نسخهء چاپى : شده . ( 11 ) . همان . ( 12 ) . در نسخهء چاپى : حواصل .