حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )

418

تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )

« ذكر وجوه أموال و منافع آن بقم ، كه آن را باصطلاح مرافق كويند ، و رسوم عمّال ، و عمل ايشان بقم در ايّام القديم » مال خراج - بر وجهى كه در فصل سيّم گذشت - : قريهء يزناباد - كه خارج وظيفه است - : صد و بيست دينار . مال ضياع خاصّه - بر وجهى كه در باب سلطانى مذكور است - : صد و ده دينار . و با اضافت و ملحق بذان : صد و هفتاد و يك دينار . مال عرصه واقعه در بازار بباب الشاه : دويست دينار . تقدير مال صدقات : هر سالى - جز از مال خراج - ده هزار دينار . مستثنى در مراعىء « 1 » شهر : - جز از ضيعتهآىء خاصّه - يكهزار و هشتاد دينار . استخراج در هر ماهى از ماهها : پنجاه دينار . مرفق جهبذه . مال جزيهء أهل ذمّت . مرفق مال اهل ذمّت . مرفق صدقات از منزلها و بناها . مرفق فصل و كيل و وزن . مرفق كاده « 2 » . مرفق متوليء تحويلات . مرفق ارزاق عرفا « 3 » مثل : حربى « 4 » ، و رئيسان محلّتها ، و فيوج « 5 » ، و

--> ( 1 ) . مراعي : جمع « مرعى » به معناى چراگاه . ( 2 ) . در نسخهء چاپى : كاره . ( 3 ) . عرفا : جمع عريف ، يكى از مراتب و درجات پايين نظامى است ، كه امروزه همرديف گروهبان است . ( 4 ) . در اصل : چربى ، و در نسخهء چاپى : جويى . و ظاهرا صحيح آن « حربى » بايد باشد ، زيرا عريف عنوانى است از آن سر گروه كه داراى افراد متعدد است ، از آن جملة عريف در حرب ، عريف در محلّه ، عريف در شهر و جز آنها . ( 5 ) . فيوج : جمع « فيج » معرّب « پيك » .