حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )

335

تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )

عقد بست و مهر نهاد ، با مال ضيعتهآى مقبوضه از على بن عبد اللّه ، و محمّد بن على بن سعد ، و احمد بن على غسّان . و با آن مبلغ كه بر آل عبد العزيز بن دلف « 1 » واجب و لازم شده بود ، و با جزيهء سرهاى اهل ذمت بقصبهء قم - جز از قصبهآى منقوله - و صدقات ، و كسور كه از وظيفهء خارج‌اند : سهزار هزار درم . و مبلغ مال وظيفهء ضيعتهآى منقوله ، با آنج در آن بر عمر بن عبد العزيز ، و بكر بن عبد العزيز « 2 » ، و جز ايشان ، از خراج ضيعتهآى ايشان لازم و واجب شده - جز از مال صدقات و كسور - دويست و سيزده هزار و سيصد و سى و سه درهم . پس مجموع مال اين سال ، با ضيعتهآى منقوله : سهزار هزار و دويست و سيزده هزار ، و سيصد و سى و سه درهم باشد . قيمت آن بمحاسبه هفده درهم بدينار زر سرخ : صد هزار و هشتاد و نه هزار و نوزده دينار ، و ثلث و ربع دينار . كسور آن : دو هزار و چهارصد و پنجاه و هفت دينار ، و ثمن عشر ، و ثلث عشر دينار . و احمد بن محمّد فيروز ، از جزيهء رؤس « 3 » اين سال ، صد و سى و هشت دينار

--> ( 1 ) . خاندان « بنى عجل » از گروه عجليان خزاعى ، كه تبار آنان به ربيعة بن نزار عدنانى مىرسد ، در اوائل قرن دوم هجرى به منطقه جبال در غرب ايران كوچيدند ، و در ميانهء همدان و اصفهان صاحب اقطاع شدند ، و ناحيت « كرج » ( شهر اراك كنونى ) را محل استقرار عشيره خود نمودند و به آبادانى آن پرداختند ، و در نيمه‌هاى قرن دوم و پس از سقوط بنى اميّه و همكارى سربازان قبيله « بنى عجل » در پيروزى عباسيان ، اين خاندان به امارت بلاد جبال رسيدند ، و روز به روز بر شوكت و اقتدار آنان افزوده شد ، و از ميان آنان امراى مشهورى همچون أبو دلف ، قاسم بن عيسى عجلى ( 185 - 226 ه ) برخواست ، كه در دوره هارون و مأمون و پس از آنان به وزارت و امارت رسيد . تنها اثر باقيمانده از اين خاندان « جامع أبى دلف » است كه در 30 كيلومترى شمال شرقى سامراء قرار دارد ، و داراى مئذنه / گلدسته مشهورى است . ( 2 ) . اين دو تن از بزرگان خاندان عجلى مىباشند . ( 3 ) . رؤس : جمع « رأس » ، سر .