وظيفهء خراج كورهء قم ، در سنى « 1 » اثنين و ثلث و اربع و خمس و ثمانين و مائتين « 2 » ، و احمد آن نسخه را بأبى القسم عبيد اللّه بن سليمان « 3 » فرستاده ، مشتمل بر بسيارىء اسباب خراج قم . پس من آن را درين موضع ياد ميكنم ، و آن اينست : « مبلغ مال وظيفه و خراج بكورهء قم ، در سنه اثنين و ثمانين و مائتين « 4 » ، كه احمد بن محمّد فيروزان آن را به حضرت وزير رفع كرد ، و بذو باز نموده : سه هزار و چهارصد و هفتاد و نه هزار ، و هشتصد و نود و پنجدرهم . قيمت آن بمصارفه « 5 » هفده درهم بدينارى - بعد از وضع « 6 » كردن اخراج موقوفات « 7 » ، و مواضع معافه « 8 » ، و مسلّمه « 9 » ، و كسورات « 10 » - زر سرخ طلا : دويست و چهار هزار ، و ششصد و شصت و نه دينار ، و نيم دينار ، و نيم دانك پنجدانك « 11 » دينارى .

--> ( 1 ) . سالهاى . ( 2 ) . سال 281 و 282 و 283 و 284 و 285 هجرى . ( 3 ) . ابو القاسم ، عبيد اللّه بن سليمان بن وهب بن سعيد ، يكى از كاتبان مشهور دوره عباسى ، كه المعتضد باللّه عباسى او را وزارت داد ، او در سال 388 هجرى درگذشت . ( 4 ) . سال 282 هجرى . ( 5 ) . يعنى قيمت برابرى و صرّافى . ( 6 ) . برداشتن و كم‌كردن . ( 7 ) . كسركردن مبلغ عايدى از زمينهاى كشاورزى موقوفه از اصل خراج ، زيرا عايدات موقوفات پس از دريافت به مصارف خود مىرسد ، و به بيت المال واريز نمىگردد . ( 8 ) . در نسخهء اصل و ديگر نسخه‌ها آمده است ( مواضع و معافه ) كه ظاهرا واو ميانى زيادى است ، و صحيح آن بايد ( مواضع معافهء ) باشد ، كه به معناى زمينهايى است كه به دستور سلطان از پرداخت خراج و ماليات معاف شده است . ( 9 ) . مسلّمه : زمينهايى كه از پرداخت ماليات و خراج رهايى يافته است . ( لغت‌نامه دهخدا : ماده مسلّمة ) . ( 10 ) . مبالغى از مال خراج كه بايد از صاحب زمين گرفته شود ، ليكن به جهتى - همچون آفت - كم محصولى - كم‌آبى - و جزايتها - از او گرفته نشده ، و از مبلغ ماليات سرانه او كسر مىگردد . ( 11 ) . در حاشيه نسخه به خط كاتب آمده است : ( لعلّ نيمدانك دينارى ) .