حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
288
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
و من كه مصنّف اين كتابم ، كتابى « 1 » از آن محمّد بن مجمّع « 2 » خواندهام ، و نسخهء آن اينست : « اين كتابيست مشتمل بر آنك جمعى از شهود - كه در آخر اين كتاب نام ايشان بردهاند - كواهى دادند ، در تاريخ شعبان سنهء خمس و خمسين و مائتين « 3 » ، بنزديك محمد ابن مجمّع - عامل أمير المؤمنين « 4 » أطال اللّه بقائه - بر خراج كورهء قم ، كه همه حصّهء معروفه بحصّهء عبد اللّه جشنسفيار ملقّب باوشته ، و هندو بن وار در قريهء طريز ناهيد ، از رستاق ساوه ، از كورهء قم ، و آن يك جزو است از جملهء هشت جزو ، كه عبارت از مجموع اين قريهء معروفه مسمّاة « 5 » است . درين كتاب : از عبد اللّه بن جشنسفيار ، و هندوى بن وار ، و ايشان مالكاند بتمليكى « 6 » صحيح شرعى ، و در دست ايشان جارى و نافذ بحقّى ثابت ، ملكى صحيح و صريح ، و در « 7 » قديم الدّهر بتصرّف ايشان . و مساحت اين حصّه مرتفع « 8 » ، و نامزد شده بنام ايشان ،
--> تفصيل آن در « كتابشناسى آثار مربوط به قم » از ص 17 - 31 آمده است ، يكى از اين منابع ، تعدادى از اسناد تاريخى است كه يكى از آنها صورت مجلس و گواهى مورخ شعبان 255 هجرى براى محمد بن مجمّع ( عامل قم ) مىباشد . ( 1 ) . مقصود سند و نوشته است . ( 2 ) . او كارگزار خراج قم در سال 255 هجرى بوده ، و يادى از او در منابع نيامده است . ( 3 ) . سال 255 هجرى . ( 4 ) . در اين سال دو خليفه بر مسند خلافت بودند ، از آغاز آن تا نيمه رجب المعتز باللّه عباسى ، و پس از مرگ او در 20 رجب المعتمد على اللّه عباسى به خلافت رسيد . ( 5 ) . ناميدهشده ، سابق الذكر . ( 6 ) . در نسخه چاپى : بتمليك . ( 7 ) . يعنى از . ( 8 ) . كلمة « مرتفع » در اينجا به معناى رسانده شده است ، يعنى آنچه در اين سند آمده است ، آن