حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
248
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
بملاحت آن آميخته نشود . و طلسمى ديكر از راست آن بسى كز زمين دور ، تعبيه كرده است ، از برآى معدن ارزير « 1 » ، تا كسى آن را بنداند و نشناسد . و طلسمى همچنين بسى كز زمين ، از پس آن پنهان كرد ، از برآى معدن آهن ، تا كسى معدن آهن بنداند بذان موضع . و دو طلسم بر كوهى كه مشرفست بر كوه نمك پنهان كرده است ، تا معدن زر ، و معدن نقره ، در آن كسى بنداند ، و پنهان و پوشيده باشد . و اين در روزكار ملك قباد بوده است . و چنين كويند ، كه : عمر بليناس هزار و پنجاه سال بوده است ، و او بعد از دانيال پيغمبر بود . و جنين كويند ، كه : بليناس حكمت از بطلميوس آموخته است . و بعضى ديكر كويند ، كه : اين صفات كه ياد كرديم ، بر كوه خشتر كه مشرفست و مطّلع « 2 » است بر وادى اسحاق « 3 » آنجااند ، بتخصيص معدن طلا ، و بر آن كوه عقاقير « 4 » بسيار است ، از اطراف أهل فارس بذان كوه آيند ، و عقاقير جينند ، و جمع كنند .
--> ( 1 ) . در صحاح الفرس آمده است : ( ارزير : نوعى از معدنيات بود ، سپيدرنگ ) ، و در حاشية به نقل از نسخهاى آمده است : ارزير : قلع است . ( 2 ) . روبرو . ( 3 ) . در 5 فرسنگى جنوب قم ، در مسيرى كه امروزه جاده قم - آوه - ساوه قرار دارد ، پيشتر به نام « وادى اسحاق » يا دشت اسحاق ناميده مىشده است ، و در تاريخ قم بدان اشاره شده است ، در اين دشت دو روستاى تقرود ( يا طغرود به لهجه محلى ) و راهجرد و ديگر ديههاى كنار رودخانه اناربار قرار دارند . در جنوب جاده كنونى قم - آوه كوههايى است كه مشرف است بر « وادى اسحاق » ، و احتمالا همانى است كه در اينجا از آن با نام كوه خشتر ياد شده است . و در كتاب « قمنامه : ص 75 » آمده است : ( وادى اسحاق همان خلجستان است ) . ( 4 ) . عقاقير : جمع عقار ، دارو و دوا .