حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )

170

تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )

فصل ششم از باب اوّل « در ذكر عدد رستاقهآء شهر قم ، و ضياع آن از عربى و عجمى ، و آنج از ديكر شهرها كه به نزديك قم‌اند با قم جمع كرده‌اند ، و اضافت نموده ، و آن را محوزه مىخوانند » برقى در كتاب بنيان « 1 » جنين آورده است ، كه : « رستاق قم سيصد و شصت و پنج ديه است ، از آن جمله : [ جمكران ، و براوستان ، أزدورقان ، و سرفت ، و مزدجان ، و سجاران : قديمه‌اند ، و غير آن كه مندرس و باطل شده‌اند .

--> ( 1 ) . احمد بن محمد بن خالد بن عبد الرحمن بن محمد بن على البرقى ، أبو جعفر ، دانشمند و محدّث مشهور شيعى ( متوفاى 274 - 280 ) . شرح حال او در تمام منابع رجالى آمده است ، ضبط نام اين كتاب در منابع به تفاوت آمده است ، در برخى ( تبيان ) و در برخى ( البلدان ) و تنها در تاريخ قم با ضبط ( بنيان ) آمده است ، ليكن در بيشتر منابع همان نام نخست آمده است ، و نجاشى آن را « البلدان و المساحة » دانسته ، ليكن همو در شرح حال محمد بن عبد اللّه بن جعفر حميرى قمّى آورده است : ( قال محمد بن عبد اللّه بن جعفر : كان السبب في تصنيفي هذه الكتب ، أني تفقّدت فهرست كتب المساحة التى صنّفها احمد بن أبى عبد اللّه البرقى . . . ) . دكتر مدرسى نام صحيح كتاب را تبيان دانسته و مىگويد : ( عنوان بنيان گويا صورت مصحف « تبيان » است ) . ( كتاب‌شناسى آثار مربوط به قم : ص 18 ) ، ليكن ظاهرا صحيح همان است كه نجاشى از آن خبر داده است يعنى « البلدان و المساحة » كه مرادف آن « بنيان » مىباشد نه تبيان ، از اين كتاب امروزه اثرى نمىباشد .