حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
149
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
ثيمره و أنار . هر دو كروه قسط « 1 » و نصيب خود [ « 2 » از آب ، در هر ماهى به دو دفعه فرا ميكرفتند ، در پانزده روز اوّل از ماه أهل قم ، اوّل ماه پنج روز تصرّف كنند ، ( و بعد از ايشان أهل ثيمره و أنار ده روز تصرّف كنند ) « 3 » ، و بدين ترتيب در پانزده روز آخر نوبت با سر كيرند ، تا آنكاه كه ماه تمام شود » . و امّا بعضى ديكر مىكويند ، كه : « أهل قم در دفعهء دوّم پنج روزهء آخرين آب تصرّف ميكردند ، و در دفعهء اولى پنج روز أوّل ، جنانج در هر ماهى پنج روز أوّل ماه و پنج روز آخر ماه ، آن آب را فرا ميكرفتند ، و باقى ايّام - بيست روز - أهل ثيمره فرا ميكرفتند . و بعد از آن اتّفاق كردند ، كه أهل قم از طلوع آفتاب سوارى بفرستند تا بر كنار رودخانه قم - بر بالآىء رودخانهء بجانب ثيمره - براند تا بوقت غروب آفتاب ، و درين ميانهء بهر سدّى و بندى از جوئهاىء ثيمره و أنار كه برسد بشكافد و بكشايد ، و آبهاىء آن در وادىء قم روانه كرداند ، به شريطهء مذكوره . پس أهل قم سوارى را بفرستادند ، تا از وقت طلوع آفتاب براند بشتاب و سرعت ، و بوقت غيبوبت و فروشدن آفتاب ، به پل ديه تبره از ديههآء ثيمرهء رسيد ، جنانج از قم تا بدانجا مقدار بيست و سه « 4 » فرسخ بود ، و از آنجا تا سدّ بالآئين كه بالآىء آن هيچ سدّى دكر نبود ، و چند كام مانده بود ، نه وقت مانده بود ، و نه اسب او را قوّت ، پس آن سوار تازيانهء را از پيش بينداخت ، و بر موضع بند آمد ، و اسب او هم آنجا بيفتاد ، و آن موضع را اسفان بند نام
--> ( 1 ) . قسط : حصّه و نصيب . ( 2 ) . از اينجا در نسخه اصل به مقدار دو برگ افتادگى دارد ، كه با استفاده از نسخه چاپى ص 49 و 50 و ديگر نسخهها تكميل گرديده است . ( 3 ) . افزوده از نسخه چاپى . ( 4 ) . در نسخة چاپى : نه .