[ 1 ] كاريز اسماعيل بن عيسى ، و اسماعيل بن سعد : بيست و يك مستقه ، [ 2 ] كاريز عبد اللّه بن سعد ، خوشاب : سى و سه مستقه و دانقى « 1 » . پس مجموع مساتيق اين دو كاريز ، پنجاه و چهار مستقه است ، و دانقى است از مستقه . از آن جمله : خمسى كه ده مستقه و پنج دوانيق است ، وقف است و مباح بر كافّهء مردم ، و باقى چهل و سه مستقه و دانقين حاصل مالك . و آن كاريزها كه ازيشان نه خمس و نه ربع موقوف و مباح بوده ، باتفاق قومشان « 2 » و قنّاآن و عدلان « 3 » ، كه از قبل « 4 » ولاة و حكّام و اربابان بر سر كاريزها بوده‌اند ، سه مستقه و دانقين از آن وضع « 5 » كرده‌اند از براى جمهور مردم ، و آن دو كاريز است : [ 1 ] كاريز عبد اللّه بن سعد ، شوراب : سى و پنج مستقه و دانقين ، [ 2 ] كاريز سعد بن زياد : شصت و هفت مستقه ، مجموع مساتيق اين دو كاريز : صد و دو مستقه است ، آنچ از آن وضع كرده‌اند از براى مردم ، سه مستقه است و دانقين - جنانج ياد كرديم - باقى نود و نه مستقه . و آنج از اين قنوات فاضل آمده از حساب : دو مستقه و پنج دوانيق . پس مجموع : هشتصد و چهل و هشت مستقه ، و سه دوانيق ، و حبّه ، و نصفى از

--> ( 1 ) . پايان افتادگى در ميان برگ 30 / الف . ( 2 ) . ظاهرا معرّب كموش است ، كه در برخى از ولايات ايران چاه‌كن را گويند . ( 3 ) . عدلان جمع فارسى عادل است ، اينان اشخاصى بودند كه در نزد مردم به درستكارى و انصاف مشهور بودند ، از اين رو از سوى واليان و حاكمان و اربابان براى نظارت بر تقسيم آب كاريزها منصوب مىشدند ، امروزه اين گونه افراد كه در تشكيلات قضائى برخى كشورهاى عربى به خدمت مشغول هستند ( كاتب عدل ) گفته مىشود . ( 4 ) . از سوى . ( 5 ) . كم‌كردن ، و انداختن .