« ذكر قسمت آب اين كاريزها ، و منبع و چشمه‌كاه آن ، و جآى ظاهرشدن آن ، و مستقهاى آن ، و تفسيركردن مستقه و ناوقه » . از بعضى از فرزندان علىّ بن ابراهيم بن علىّ بن محمّد بن عيسىء بن عبد اللّه أشعرى ، و از محمّد بن عبيد اللّه بن محمّد داود بن حكيم بن حكم عيّاف ، روايتست كه : ايشان كفتند كه : « بعضى از اين كاريزها ، منشأ و منبع آن به جانب بيابانى است كه معروفست بكسريشت « 1 » ، از جانب چب رودخانهء قم ؛ جون از قم به راه سردآب روند « 2 » . [ بعضى از اين كاريزها منشأ آن بجانب و نزديكى رباط حوض است ، كه در راه سردآب واقع است ، از دست راست رودخانه . چونكه از قم به راه سردآب روند ] « 3 » و منبع و منشأ اين كاريزها تا به نزديك ديهء مطرفاباد « 4 » است ، آنجا كه حفرهء است كه آن را هفته دوش مىكويند ، و آبهآىء اين كاريزها بذان [ كوه فرود مىآيند ، و ظاهر مىشود ، و از آنجا روان مىشود به رودخانه فراهنجات ، يعنى در كوره كاريز آن جانب بسيار ظاهرند » . و نيز هم از اين هر دو روايت است ، كه : « آنجا چشمه‌ايست شور ، كه آب اين كاريزها بدان ] « 5 » مختلط مىشود . و بذان سبب

--> ( 1 ) . در نسخة ( 2 ) : كويشت ( 2 ) . راه سردآب يكى از شش راهى است كه قم كهن را به ولايات پيرامون خود مرتبط مىساخته است ، مصنّف تاريخ قم در ( فصل اول ، باب ذكر طرق قم ) مىگويد : ( سيّم : راه همدان ، كه آن را سردآب گويند ) ، اين راه از نزديكى مسجد جامع كهن قم كه در بخش شرقى و راست رودخانه قم بوده آغاز مىشده است ، و با عبور از رودخانه ( احتمالا از پل بكجه كه در زمينهاى محله باجك كنونى قرار داشته ) به سمت شمال غربى مىرفته است . ( 3 ) . افزوده از نسخة ( 2 ) و ( 3 ) . ( 4 ) . مطرف آباد يكى از روستاهاى طسوج رودبار است كه ظاهرا اين طسوج شامل زمينهاى غرب منطقه منظريه ( در 25 كيلومترى جاده قم - تهران ) را مىشده است . ( 5 ) . افزوده از نسخة ( 2 ) و ( 3 ) .