« ذكر ميدانها « 1 » بقم » [ 1 ] . ميدان يسع بن عبد اللّه أشعرى « 2 » . [ 2 ] . ميدان حسن بن علىّ بن آدم أشعرى « 3 » .

--> ( 1 ) . مقصود از ميدان ، فضاهاى فراخى بوده است كه معمولا در برابر خانه بزرگان هر محله ، كه در حكم سرور و بزرگ ساكنين يك محله - كه بر طبق عادت عربى معمولا همگى از يك تيره و عشيره بوده‌اند - قرار داشته ، و در مناسبتهاى مختلف در آن تجمع مىكرده‌اند ، نظير اين ميادين در شهرهايى نظير كوفه مىتوان يافت كه به نام تيره‌هاى عرب ساكن در هر محله نام‌گذارى مىشده است ، همچون حىّ كنده ، حىّ بنى تميم ، حىّ الأزد و جز اينها . ( 2 ) . از موقعيت دقيق اين ميدان اطلاعى در دست نمىباشد ، ليكن اهالى و ساكنين در ميدانى كه در برابر بقعه شاه حمزه بن موسى بن جعفر عليهما السلام در ميدان كهنه قم قرار دارد ، معتقدند كه اين ميدان از آن يكى از بزرگان اشعرى است ، و برخى آن را ميدان سعد بن عبد اللّه اشعرى مىدانند ، و مىگويند مسجد ميدان و آب‌انبار كهن آن خانه مسكونى وى بوده است ، و با توجه به اين كه موقعيت ديگر ميادين قم معلوم است ، احتمال اين كه اين ميدان از آن يسع بن عبد اللّه أشعرى بوده باشد ، و عامه مردم كه تلفظ كلمه يسع براى آنها سنگين است ، آن را به سعد بن عبد اللّه تبديل كرده باشند قوى است . و در تاريخ قم آمده است كه در اين ميدان مسجدى بوده است ساخته قرن دوم هجرى ، از آن سهل بن اليسع بن عبد اللّه ، كه از اهميت ويژه‌اى برخوردار بوده ، و بدان مسجد اعظم مىگفته‌اند . ( 3 ) . از موقعيت دقيق اين ميدان اطلاعى در دست نمىباشد ، ليكن در تاريخ قم درباره خط سير باروى قم آمده است كه آن را از كنار رودخانه ( تا درب نصر ، و از درب نصر بكشيدند تا درب حسن بن على از يكجانب رودخانه . . . و از آنجا بكشيدند تا درب قزدان ) ، و بنا به نوشته انوار المشعشعين : ج 3 / ص 358 ( قزدان در قم مزرعه مىباشد ، و الحال آبادى ندارد ، و اراضى قزدان كه معروف است ، در خارج درب دروازه رى آخر خرابه‌ها و عمارت قديم قم اتفاق افتاده است ) ، از اين دو گفتار مىتوان استفاده كرد كه اين ميدان در سمت شمال شرق قم قرار داشته است .