احمد بن حسين بن على كاتب

60

تاريخ جديد يزد ( فارسى )

كالنجار وفات يافت و ايشان در گنبدخانهء « مدرسهء دو مناره » مدفون‌اند . و سلطان ملكشاه در بغداد وفات يافت . ذكر آمدن علاء الدوله عطا خان و بعد از چند سال سلطان محمود نيز وفات يافت و علاء الدوله عطا خان به يزد آمد با مادر و در يزد ساكن شد و به قرب « مدرسهء دو مناره » مدرسهء عالى بساخت و گنبدخانه راست كرد و آب محمود آباد درو جارى گردانيد و آن مدرسه هنوز موجود است . و بر درگاه مدرسه دو مناره بساخت [ 75 ] و اكنون آن مدرسه زندان شريعت است و آن را « مدرسهء عطا خان » گويند . چون علاء الدوله و عطا خاتون كه مادرش بود به نزديك « 1 » ( ؟ ) دختر تركان خاتون هم از شاه محمود همراه بياوردند و اين تركان خاتون نه از عطا خاتون بود ، از سرّيه بود ، به خدمت عطا خان قيام نمود و ملازم مىبود . نقل است كه شيخ ربّانى و قطب صمدانى شيخ فخر الدين احمد الاسفنجردى در كوچهء فهّادان در زاويه‌اى معتكف بود و به طاعت و عبادت مشغول . روزى در چلهء زمستان ملكه عطا خاتون با تركان خاتون به زيارت شيخ احمد رفت . چون زمانى در حضور شيخ بنشست از آنجا كه خرق عادت اولياست سر در خرقه كشيد و بعد از ساعتى سر برآورد و يك / 63 / دسته نرگس تازه بر كف گرفته پيش ملكه عطا خاتون داشت . از آنجا كه غرور سلطنت بود عطا خان اشارت به تركان خاتون كرد كه بستان ! تركان خاتون دست شيخ بوسه داد و بستد . شيخ احمد بر تركان خاتون نگاه كرد و گفت برو بابا كه به تو داديم . چون شش ماه برآمد عطا خاتون وفات كرد و از كرمان نبيرهء قاورد شاه سلجوقى تركان خاتون را بخواست و به كرمان رفت و به زنى پسر خود سليمانشاه داد و مرتبهء تركان بيفزود و [ 76 ] در كرمان مدرسه‌اى بساخت و مدرسهء تركان خاتون در كرمان مشهور است .

--> ( 1 ) . ف ، م : بيرويك ، مل : يژديك ( ؟ ) ، اساسا عبارت مغشوش است و ظاهرا افتادگى دارد .