احمد بن حسين بن على كاتب
130
تاريخ جديد يزد ( فارسى )
دانگ آن مدرسه را در هم كوفته و در عين خرابى است . و اين مدرسه هنوز تمام نشده بود كه بانى او وفات يافت در ثمان و ثمانين و سبعمائه ، و هنوز به سفيد و نقش نرسيده بود و همچنان بازماند ، و سيل در هم كوفته است . ذكر مدرسهء قطبيهء سرپلوك اول صاحب اعظم سعيد خواجه حاجى على قاسمان مسجدى در سرپلوك ساخته و طنبى جهت مقبرهء خود در جنب آن برآورده ، و چون فرزند خلف او خواجه قطب الدين محمود به يزد آمد باغى كه در خلف مسجد و مقبره بود درختان قلع كرد و مدرسهء عالى دو طبقهء مزين به كاشى و نقاشى بساخت ، و چهار صفه جهت مسكن فقرا ترتيب كرد ، و آب تفت در ميان مدرسه جارى ساخت و حوضهاى خوب بساخت . و اين مدرسه را متّصل به مقبرهء پدر بزرگوار كرد . و اين مدرسه را « دار الصّفا » نام نهاد « 1 » و اتمام اين مدرسه در سال اثنى و ثلثين و ثمانمائه بوده . [ 169 ] ذكر مدرسهء خواجه ابو المعالى خواجه ابو المعالى خواجهء بزرگمنش بود و فرزندان رشيد داشت . قرب مدرسهء نظاميّه اين مدرسه و طنبى و مقبره جهت مدفن خود بساخت ، و / 144 / آب نو در اندرون جارى كرد ، و جنب مدرسه خانههاى عالى و بادگيرهاى رفيع و بساتين و اشتر خان راست كرد ، و در جنب مدرسه حمّامى معتبر به رسم رجال بساخت . و اتمام اين عمارت در سال سبع و ثمانين و سبعمائه بود ، و پايابى از آجر پخته ساخت ، و مصنعهء نيكو جهت آب تفت ترتيب كرد . ذكر مدرسهء اصيليهء دهوك آن مدرسهء عالى بود . صفّههاى خوب و حجرهها و پايابى از آب جديد درو جارى بود ، و گنبدخانهء عالى خلف صفّه ساخت بيرون مدرسه ، و در طرف ساباط خانه و حانوت و حمّامى خوب به رسم رجال بساخت .
--> ( 1 ) . ف : كرد .