ذكر مدرسهء غياثيهء چهار منار اين مدرسهء عالى عمارتى نيكوست و مشهور به بقاع ثلاث است ، يعنى مدرسه و خانقاه و مسجد . و اين مدرسه مسدّس مروّح است و تمام به كاشى كرده و دو طبقه ساخته ، و جفتى منارهء دو قفصهء به غايت بلندى بر درگاه مدرسه نصب كرده ، و كتابهء درگاه به خط خواجه عبد اللّه صيرفى نوشته و القاب بانى و تاريخ مسطور كرده . و گويند خواجه عبد اللّه [ 164 ] ده هزار دينار اجرت اين كتابت گرفته و يك [ عين ] مفرد در كتابت موقوف داشته كه هنرمندان از تحرير آن « عين » عاجز آمده‌اند . و بانى اين مدرسه مرتضى اعظم سعيد امير على بن امير غياث الدين / 140 / الحسينى بود و او وزير امير شيخ ابو اسحق بود . و ميان محمّد مظفر و امير شيخ محاربه و مجادله بود و چون امير شيخ لشكر از شيراز به در يزد آورد و به محاربهء محمّد بن مظفر قيام نمود و يزد را نتوانست كه بستاند بسيار خرابى در يزد واقع شد و در اندرون شهر قحط افتاد و به مرتبه‌اى رسيد كه مردم سگ و گربهء شهر به كار داشتند . و امير شيخ را چند نفر فيل همراه بود و در بيرون شهر فيلان « 1 » را نهيب مىدادند تا خرطوم بر درختان مىپيچيدند و از بيخ مىكندند و تكيه بر ديوارها و عمارتها مىزدند و خراب مىكردند ، و به عاقبت نتوانست كه بستاند . يزد را بگذاشت و به شيراز رفت و يزد به محمّد بن مظفر بازماند . امير غياث الدين [ على ] همراه امير شيخ بود . از دور آن مدرسه و دو مناره ديده بود . چون امير شيخ بازگرديد محمّد مظفر حكم كرد تا مدرسهء غياثيه بكندند . « 2 » شرفهء درگاه و ساباط بينداختند . اكابر و اهالى درخواست كردند كه حيف باشد چنين عمارتى ويران كردن ، و ديگر مدرسه را چه گناه كه بانى آن خطائى كند ؟ محمّد بن مظفر از سر كندن آن درگذشت . [ 165 ] و اين مدرسه در سال اربعين و سبعمائه بود . و امير على غياث وزير به استقلال امير شيخ بود و حاسدان غمز كردند كه مادر امير

--> ( 1 ) . مل : فيلبانان . ( 2 ) . ف ، بكنند .