احمد بن حسين بن على كاتب

109

تاريخ جديد يزد ( فارسى )

و در زمان پيشوايى او مردم اهرستان مرفه الحال بودند . ثناقض « 1 » ديوانى كه واقع شدى از خاصهء خود جواب گفتى و بر مردم قسمت روا نداشتى . و در اول حال در سر « كوچهء غازيان » جماعتخانهء نيكو بساخت و منارهء يك قفصه برآورد و امام و مؤذن تعيين كرد و در مقابل آن به جهت مقبره عمارتى نيكو بساخت و خانقاهى در جنب آن تمام كرد ، و مياه ابرند آباد در آن جارى كرد . و چون رواج و رونق جماعتخانه زيادت بود در جنب حظيره و خانقاه باغى معمور بود و در آن باغ طرح مسجد جمعه بينداخت و صفّهء عالى و جماعتخانه به يمين و يسار تمام كرد و در صفه منبرى بنهاد و مسجد سفيد كرد ، و بر دو طبقه مسجد فوق و تحت سورهء « الكهف » بنوشت ، و / 118 / درب مسجد بر لب آب اهرستان مفتوح كرد ، و در جنب آن حانوتى و سقايه‌اى بساخت . و در سنهء اثنين و عشرين و ثمانمائه مسجد تمام كرد و اكابر و اهالى را در مسجد دعوت بداد و سماع كردند . و بعد از چند سال قطعهء زمين خلف صفهء مسجد اضافه كرد و طرح گنبد بينداخت و پايه‌هاى گنبد تا به حد سقف گنبد برآورد و عن قريب تمام ناكرده به جوار رحمت حق [ 139 ] پيوست و روح پاكش به دار السرور و اصل گشت . شعر بس نامور « 2 » به زير زمين دفن كرده‌اند * كز هستيش به روى زمين جز نشان نماند و آن پير لاشه را كه سپردند زير خاك * خاكش چنان بخورد كزو استخوان نماند خيرى كن اى فلان و غنيمت شمار عمر * زان پيشتر كه بانگ برآيد فلان نماند زنده است نام فرخ « 3 » نوشيروان به خير * گرچه بسى گذشت كه نوشيروان نماند اكنون در حظيره‌اى كه جنب مسجد ساخته آسوده است . و بر بالاى حظيره پنج وقت بانگ نماز گويند و بيشتر حفاظ و اطفال به تلاوت مشغول باشند .

--> ( 1 ) . شناقص جمع شنقصه كه در كارنامهء اوقاف نسايى ص 12 فرهنگ ايران‌زمين ج 8 و فرامين ماتنادارن آمده است . ( 2 ) . م ، ف : ناموران . ( 3 ) . م ، ف : و كنيت ( تصحيحات مبتنى بر نسخهء كليات سعدى چاپ فروغى است ) .