احمد بن حسين بن على كاتب

103

تاريخ جديد يزد ( فارسى )

بساخت و آن خانه معروف است و اهالى دولت بيشتر در آن خانه ساكن مىباشند . و اميرزادهء اعظم خلف الامراء و الحكام امير سلطان بن امير سلطان عبدل در محلهء سر پلوك متقارب مدرسهء عبد القادريه چند خانهء خوب بساخت و طنبى و بادگير و سرابستان راست كرد . و بر در خانه بازارى مرغوب ساز داد و به واسطهء سيل اكنون با زمين هموارست ، و آن عمارت در سنهء ثمان و ثلثين و ثمانمائه ساخته بود . و در سال ثمان عشر و ثمانمائه كه پادشاه سعيد معين الدين شاهرخ انار اللّه برهانه اميرزادهء اعظم محمد درويش [ را ] كه خالوى پادشاه اسلام بود نامزد محافظت يزد [ 131 ] فرمود و امير مشار اليه به يزد آمد و ضبط مملكت بداد و در خارج شهر كاروانسرائى مقابل دروازهء مهريجرد بساخت و اكنون مشهور به « باغ خان » است . و مقابل او حمامى به رسم رجال راست كرد و مسلخ و خلوات و حياض بساخت . و چون عمارات او تعلق به خالصات شريفه گرفت به بياغخان « 1 » از شهر بدان مقام آوردند ، اكنون هم بر آن ترتيب است . / 111 / ذكر عمارت خواجه شمس الدين محمد طاهر در سال ثمان و عشرين و ثمانمائه صاحب اعظم سعيد حميد خواجه شمس الدين محمد طاهر نور اللّه مرقده به يزد آمد به رسم وزارت ، و بىتكلف خواجه‌اى مبارك قدم بود . در زمان او رعايا [ ى ] يزد مرفه الحال بودند و تمام خلايق دعاى خير به دو كردندى و اكنون همچنان مردم بعد از چند سال او را به نيكى ياد كنند . مثنوى بعد بسى گردش چرخ‌آزماى * او شده ، آوازهء عدلش به جاى يافته در خطهء صاحبدلى * سكّهء نامش رقم عادلى عمر به خوشنودى دلها گذار * تا ز تو خشنود شود كردگار راحت مردم طلب ، آزار چيست * جز خجلى حاصل اين كار چيست

--> ( 1 ) . كذا در هر سه نسخه .