احمد بن حسين بن على كاتب
90
تاريخ جديد يزد ( فارسى )
يمن اقبال شاه ياور شد * ساغر كام پر ز گوهر شد گردش چرخ كارساز آمد * آب رفته به جوى باز آمد فسحتى يافت عرصهء اسلام * ملك در داد عدل شاه نظام در چنين موضع شريف اين چاه * صورت زمزم است و بيت اللّه دركش از صدق صاف ريحانى * كز « صفا » ى است « مروه » را ثانى ساقى بزم عيش نيست بخيل * سلسبيل مراد كرد سبيل [ 113 ] غافل ار تشنه مرد جرم او راست * ورنه عالم پر از زلال عطاست عارف پاكمشرب صافى * گفت اين رمز نكتهء وافى ما چنين تشنه و زلال وصال * همه عالم گرفت مالامال / 96 / سال تاريخش اى ستوده صفات * « چاه خير » است و « نوشم آب حيات » گر نگشتى ز سرّ كار آگاه * در شمار آر « گنج دولت شاه » كين سه فال نكو ز روى حساب * هشتصد و نوزده بود درياب ذكر عمارت امير جلال الدين چقماق شامى در يزد در محلهء دهوك سفلى مسجد جمعه و خانقاه و كاروانسرا و حمّام و مصنعه و قنّادخانه و بازار و چاه آب سرد ساز داد و آن محلّه را بدين سبب بسيار قيمت بفزود و مسجد جمعه را « مسجد نو » خواندند و صفّه عالى و گنبد رفيع بنا گردانيد و در آن مسجد صلوة خمسه بجاى آرند و حفّاظ خوشخوان بيشتر در آن مسجد تلاوت نمايند ، و سورهء « سجده » به خطّ مولاناى اعظم شمس الدين محمّد شاه حكيم كه ياقوت زمان خود بود ثبت كرده ، و اين مسجد به سعى حرم مشار اليه بىبى فاطمه خاتون غفر اللّه لها تمام شد . و در سال احدى و اربعين و ثمانمائه قريب مسجد خانقاهى عالى ساز كرد و چهار صفّه روى [ 114 ] در هم آورده ، و در ميان خانقاه حوضى وسيع ساخته كه آب خير آباد دهوك در آن جارى است و هر بامداد آش به فقرا دهند ، و بر در خانقاه مصنعهء « 1 » وسيع ساخته كه از آب خير آباد مملو مىشود و مردم مستفيض مىگردند .
--> ( 1 ) . در هر سه نسخهء م ، ف ، مل : به جاى مصنعه « مدرسه » آمده است ولى مناسبتى ندارد ، چه در وصف آن مىگويد آنجا را از آب مملو مىكردهاند و طبعا مصنعه مناسب مقام است .