سازگار نيست . ( از ترجمهء مقدمهء مذكور به علت نداشتن مطلبى قابل اهميت صرف‌نظر گرديد . ) حتى مىتوان گفت كه نويسنده ، اين كتاب را از منظرى كاملا هويدا نگاشته و سعى در القاى نتيجه‌گيرىهاى خاصى دارد كه البته بر خوانندهء ايرانى پوشيده نيست . ديدگاه نويسنده در اين كتاب كه از رويهء تاريخ‌نگارى حاكم بر شوروى سابق نشئت مىگيرد ، مورد قبول ما نيست ، با وجود اين كتاب داراى منش پژوهشى قابل قبولى است كه انگيزهء ترجمهء آن را پديد آورد . اين كتاب اطلاعات ارزشمندى دربارهء حيات شهر تبريز در دوره‌اى با شكوه مىدهد . دوره‌اى كه تبريز ، نقشى مهم در تاريخ ايران داشت . دوره‌اى كه نويسنده براى پژوهش برگزيده ، حد فاصلى ميان دوران قديم و جديد است . دوره‌اى كه تبريز به بالاترين درجهء عظمت و شكوه خود رسيد . پژوهش در ابواب مختلف اين دوره ، حقايق بسيارى را بر شيفتگان گذشتهء اين بوم و بر آشكار مىسازد . مترجم در مسير دشوار ترجمهء اين كتاب ، معادل بسيارى از تاريخ‌هاى ميلادى را به هجرى قمرى استخراج و اضافه كرد . به برخى از منابع كه در كتاب آمده ، مراجعه كرده و چندين سند را كه به آن‌ها اشاره شده ، از منبعى ديگر يافته و به كتاب افزوده است . مطالعهء اين اسناد كمك زيادى به خواننده خواهد كرد . چون تصاوير موجود در كتاب اصلى كيفيت بسيار بدى داشت ، مترجم تصاويرى مناسب از تبريز را كه با دورهء مورد پژوهش سنخيت دارد ، به كتاب اضافه كرد . چون كتاب با ادبيات ماركسيستى نوشته شده است و چنين ادبياتى با محيط فرهنگى ايران سازگارى ندارد ، اصطلاحات مربوط به اين ادبيات در بسيارى از موارد با حفظ امانت ، با واژگان مناسب جايگزين شد . نام اصلى كتاب Wehepn 3 pn 6 Xlll - XVll acpnepae Te است كه ترجمهء تحت اللفظى آن به فارسى « شهر تبريز در سده‌هاى سيزدهم تا هفدهم » مىشود . مترجم عنوان مناسب‌تر « تاريخ پانصد سالهء تبريز » را بر آن برگزيد . در جريان ترجمه نيز كوشش فراوان شد تا حفظ امانت شود . آنچه حاصل كار است ، استعداد آن را دارد كه در رديف كارهاى پژوهشى پيرامون تاريخ تبريز مورد بررسى قرار گيرد . همهء ارزش معنوى اين كتاب را به روح پدر بزرگوارم پيشكش مىكنم و بر خود فرض مىدانم كه از كاركنان صبور كتابخانهء مركزى تبريز كه نسخهء اصلى كتاب را در اختيارم گذاشتند ، سپاس‌گزار باشم . چنانچه خوانندگان گرامى نظر يا رهنمودى دارند مىتوانند آن را به نشانى shahmarasi @ yahoo . com ارسال كنند . پرويز زارع شاهمرسى تبريز ، بهمن 1385