علي بن زيد البيهقي ( ابن فندق )
53
تاريخ بيهق ( فارسى )
و قصبه بارهء داشته است اندك « 1 » دو مرد بالا چنان كه نيزه بر وى رسيدى و تيغ سوار هم بر وى رسيدى ، اما محكم بوده « 2 » و جنگ گاهها داشته ، صاحب شهيد نظام الملك رحمه اللّه فرمود تا آن اصل « 3 » بگذاشتند و آن باره بلندتر گردانيدند فى سنة اربع و ستين و اربعمائة ، و ملك معظم عضد الدنيا و الدين ارسلان ارغو بن آلب ارسلان فرمود تا آن ديوار خراب كردند فى صفر « 4 » سنة تسعين و اربعمائة ، و كل حصن و ان طالت سلامته * على دعائمه لا بد مهدوم و بعد از آن وزير مجد الملك مشيد الدوله اسعد بن محمد بن موسى القمى رحمه اللّه آن سور را عمارت فرمود بر دست عميد صفى الدين ابو سعد الفضل بن على المزينانى ، و بر آن پيوندها رفت تا به حد كمال رسيد . و طالع سبزوار چنان كه در كتاب طوالع البلدان آوردهاند برج ثور است سيزده درجه ، زحل با ذنب بهم در دلو ، و مشترى در حوت ، و مريخ در جدى با آفتاب و قمر و عطارد جمله در جدى ، و زهره در دلو ، و اللّه اعلم . فصل [ صرف مال در عمارت مسجد ] و در سنهء خمس و خمسين و اربعمائة بنام سلطان الب ارسلان محمد بن چغرى بيك « 5 » داود بن ميكاييل بن سلجوق خطبه كردند در قصبه يوم الجمعة العاشر من ذى القعدة . و پادشاه بلغار و آن نواحى كه جمله را بلغر خوانند الامير ابو اسحاق ابراهيم بن محمد بن بلطوار « 6 » بود فى سنة خمس عشرة و اربعمائة ، او « 7 » در ولايت خويش خوابى ديد كه ترا مالى بنواحى نيشابور بيهق بايد فرستاد تا بر مسجد آدينهء سبزوار و خسروجرد نفقه كنند و در عمارت آن دو مسجد صرف كنند « 8 » ، او مالى وافر فرستاد ، و پادشاه خراسان را هديههاى عجيبه فرستاد كه هرگز كس مثل « 9 » آن نديده بود از عجايب الدنيا ، و آن مال در عمارت اين دو مسجد بدين تاريخ صرف كردند ، رحمة اللّه عليهم اجمعين .
--> ( 1 ) اندك مقدار . ( 2 ) نص ، بوده بود . ( 3 ) نص ، اصول ( 4 ) فى شهور . ( 5 ) نص و نب ؛ جغربيك . ( 6 ) نص و نب ، قلطوار . و آن ظاهرا فلطوار بوده كه معرب بلطوار است ( 7 ) سا . ( 8 ) صرف نمايند . ( 9 ) مثال .