علي بن زيد البيهقي ( ابن فندق )

مقدمهء مصحح و ناشر 5

تاريخ بيهق ( فارسى )

كه رسم الخط جديد و قديم آن تفاوت دارد شيوهء معينى را پيروى نكرده است ) رسم الخط اين عهد را اختيار كرد ، جز در كلمات ( او ) و ( اين ) و ( ايشان ) كه كاتب همزهء آنها را بعد از كلمات ( در ) و ( از ) و امثال آن در همه جا انداخته است ، و اين شيوه كه پسنديده و امروز هم در نزد بعضى متبع است حفظ كرده شد ، و در كلمات مقصور عربى از قبيل هوى و مبتلى نيز رسم الخط اصل را در هر جا بهر شكل ( بالف يا ياء ) نوشته شده بود محفوظ داشت « 1 » آقاى قزوينى در پايان مقدمه‌اى كه بر اين نسخه نوشته‌اند بمشوش بودن اوراق نسخه اشاره كرده و احتمال داده‌اند كه در صحافى پيش و پس شده باشد ، ليكن نگارنده در ترتيب اوراق كتاب نقصى نديد ، و چنين تصور مىكند كه مسطورات ناقص ( ريو ) امر را بر دانشمند معظم مشتبه ساخته و مطابق نيافتن آنها را با اوراقى كه احاله مىكند ناشى از پريشانى اوراق كتاب دانسته‌اند ، و بهر تقدير اوراق و صفحات نسخهء لندن مرتب و منظم است ، و تنها نقصى كه در آن ديده شد اينست كه كاتب در اواخر كتاب قريب دو صفحه از مطالب را ( در نسخهء چاپى از ص 284 س 12 تا ص 286 س 8 ) از قلم انداخته و اين هم مربوط بنظم و ترتيب اوراق نيست . و اما نسخهء كتابخانهء عمومى برلين گذشته از اينكه ده دوازده صفحه از اول آن ( معادل نه صفحه از نسخهء چاپى ) افتاده است ، در خوبى خط و درستى و قدمت كتابت هم بپايهء نسخهء لندن نميرسد ، و از يك عيب بسيار مهم كه بسيارى از نسخه‌هاى خطى فارسى را از اعتبار انداخته است - يعنى از تصرفات نارواى كاتب - نيز خالى نيست ، از جمله اينكه در ترجمهء مجيرى شاعر ( ص 258 ) سطرى چند در خصوص ابن يمين شاعر كه صد و هشتاد سال بعد از مؤلف وفات يافته است داخل متن كتاب كرده ، و اين چند سطر الحاقى خواننده را در صحت و اعتبار ساير اضافاتى كه در اين نسخه ديده مىشود به شك

--> ( 1 ) از قواعدى كه بعقيدهء نگارنده در اصلاح رسم الخط فارسى بايد مقرر گردد نوشتن اين گونه كلمات بالف است . ( هوى ) را هم كسانى كه در امثال اين تركيب ( هواى دوست ) از ( هواء ) تشخيص مىدهند در ساير موارد هم تشخيص توانند داد .