علي بن زيد البيهقي ( ابن فندق )
334
تاريخ بيهق ( فارسى )
نام ندارد ، ديگرى در ربع خسروجرد ، و آن در چهار فرسنگى خسروجرد است ، و « دلبر » گفته و نوشته مىشود . ( دساكرها ) صحيح آن دساكريا دسكره است . « عت ، 36 » ( دستجرد ) معرب دستكرد و بدين نام در بسيارى از نقاط ايران ديهها يافته مىشود ، و در حدود بيهق در جنوب مزينان بفاصلهء نيم فرسخ كلاته ايست موسوم بكلاتهء مزينان و نام اصلى آن دستكرد بوده است . ( دستجرد نامين ) در ربع باشتين بيهق ديهى به اين نام معلوم نشد . ( دسكرهء بيت النار ) در نيم فرسنگى خسروجرد كاريزى باير است كه عوام آن را استرد ( بكسر اول و سوم و با كسرهء اضافهء ) بيت المال مىگويند ، و احتمال قوى مىرود كه استرد محرف دسكره و بيت المال محرف بيت النار باشد ، ( دكين ) بر وزن حسين لقب عمرو پدر ابو نعيم فضل بن عمرو است . و اين ابو نعيم از روات حديث و بقول بخلق قرآن معروف بود ، ولادت او را در سال 130 و وفاتش را در سال 219 نوشتهاند . ( دلقند ) بر وزن دلبند است ديهى است از اعلى الرستاق بيهق در كنار باغن . ( دورى ) منسوب است بدور بر وزن حور ، و بدين نام مواضع بسيار است ، و عباس بن محمد دورى در صفحهء 170 سطر آخر منسوب بدور بغداد است . ( دويين ) در ربع ديوره و ديگر ربعهاى بيهق ديهى بدين نام معلوم نشد ، ليكن بنا بگفتهء بعض مطلعين ديه به اين اسم در ساير نقاط خراسان هست . ( دهيم ) در صفحهء 141 بضم اول است بر وزن حسين . ( ديواندر ) بكسر نون بر وزن ويرانهتر ديهى است در يك فرسخى طبس بيهق ، گويند اصل آن ديوانه دره بوده است . ( ديوره ) بر وزن صبورة ديهى است در جنوب غربى سبزوار كه اكنون آن را ديورك مىگويند و مىنويسند . ( ديهاشتر ) در بيهق در نزديكى ششتمد مزرعهاى و در سه فرسخى فسنقر ديهى بدين نام موجود است . ( ديه عبد الرحيم بن حمويه ) ظاهرا ديه عبد الرحمن بن حمويه بوده و نساخ تحريف كرده و عبد الرحيم نوشتهاند ، اين ديه كه در كنار شهر سبزوار بوده اكنون ويران و ويرانهء آن بنام كوشك معروف است ، كاريز اين ديه تا بامروز آباد و داير مانده و آن در شمال غربى سبزوار و متصل به شهر و هنوز بنام قنات ديه عبد الرحمن معروف است . « عت 35 » ( ذهلى ) در صفحه 156 بضم اول منسوب است بذهل بر وزن قفل و آن نام طايفهاى از عرب است . ( راز ) اكنون نام كاريزى معتبر و داير است كه در مغرب سبزوار بفاصلهء ربع فرسخ واقع شده و آبادى مربوط بدان را قلعهء نو مىگويند . ( رباط انگره ) نام رباطى در نزديكى