و اقسم المجد حقا لا يحالفهم « 1 » * حتى يحالف « 2 » بطن الراحة الشعر « 3 » و تاريخ دانستن باز انكه « 4 » فايدهء بزرگ دارد سهل المتناول باشد « 5 » [ و ] در استفادت « 6 » از آن زيادت « 7 » كلفت و مشقتى نباشد ، زيرا كه معول در ديگر علوم بر حفظ « 8 » و فهم باشد و درين علم بر حفظ مطلق ، و آنگاه چون ياد گيرند در روزگار از وقايع و حوادثى كه مىافتد بدان وقايع و حوادث نزديك ، آن را تذكر و تجديد حاصل مىآيد ، و به حكم ميل نفس بدين ، حفظ اين علم آسانتر است ، و امتحان برين گواه است كه مردم از تواريخ و حكايات چندان ياد گيرند در مدتى كه عشر آن از نحو و لغت و فقه و حساب و غير آن ياد نتوانند گرفت . فائدة اخرى « 9 » فائدهء ديگر آنست كه در اندك مدتى « 10 » آدمى از اخبار و حكايات گذشتگان و احوال و عمارات عالم و ملوك و ممالك چندان فايده يابد كه از طريق مشاهدت در عمرهاى دراز او را حاصل نيايد ، تا چنان شود كه آدمى باندك مايه روزگار كه در تواريخ و قصص تأمل كند او را تخيل افتد كه اين جمله وقايع و حوادث را « 11 » مشاهد بوده است و جان او مىنازد كه رياحين قصص و اخبار « 12 » مىبويد و ميان زور و بهتان و زرق و دستان فرق مىكند ، كدورت وحشت را از منابع وحدت منع كند و ظلمت انقسام خاطر را از ساحات راحات رفع ، يزيل الاكتئاب و قد يؤدى * الى كل امرءى ما غاب عنه و چنين روايت كرده‌اند « 13 » كه عامر شعبى - كه از علماى تابعين بود رحمة اللّه

--> ( 1 ) نص ، لا يخالفهم . ( 2 ) نص ، يخالف . ( 3 ) از اينجا نسخهء برلن شروع مىشود ، ولى براى اين نسخه خطبهء مختصر بطورى كه با جملهء ( و تاريخ دانستن الى آخر ) مربوط نمايد تلفيق كرده و بجاى صفحهء اول قرار داده‌اند ، و اين اقدام ظاهرا از طرف يكى از مالكان و يا فروشندگان كتاب بوده كه خواسته است كتاب را بىنقص بنماياند ، و خط خطبه هم با خط اصل كتاب متفاوت است . ( 4 ) با آنكه . ( 5 ) بود . ( 6 ) نص و نب ، در استفادت ( بى واو عطف ) . ( 7 ) سا . ( 8 ) ضبط . ( 9 ) نب ، بجاى اين عنوان ( فصل ) نوشته است . ( 10 ) كه در مدتى اندك . ( 11 ) و حوادث تواريخ و قصص را . ( 12 ) كه رياحين اخبار و قصص . ( 13 ) فصل . و چنين روايت كرده‌اند .