علي بن زيد البيهقي ( ابن فندق )

مقدمهء مصحح و ناشر 22

تاريخ بيهق ( فارسى )

استفادهء عالم از عالم و نظير از نظير چنان كه در به دو امر ممكن است توهم رود . محمد بن عبد الوهاب قزوينى بيستم صفر سنهء هزار و سيصد و پنجاه مطابق 15 تير 1310 ( تذكار ) آقاى قزوينى بر مقدمهء فوق تكمله‌اى در خصوص خيام افزوده و در آن تكمله ثابت نموده‌اند كه بعضى از مؤلفين كه در باب ملاقات بيهقى با عمر خيام چيزى نوشته‌اند ماخذ اصلى آنها كتاب تتمهء صوان الحكمة تأليف خود بيهقى بوده است ، و براى مزيد فائده شرح حالى را كه بيهقى در آن كتاب از عمر خيام نوشته است به عين عبارت عربى با تعليقات و حواشى سودمند نقل كرده‌اند . و چون اين تكمله با نهايت سودمندى مشتمل بر موضوع تاريخى مستقل و استفادهء از مقدمه بدون آن ممكن بود ، برعايت اختصار از درج آن صرف‌نظر شد . بر نسخهء لندن هم آقاق قزوينى مقدمه‌اى نوشته‌اند كه تقريبا عين مقدمهء نسخهء برلين است ، جز اينكه در خاتمهء آن مختصرى در خصوص بىترتيب بودن اوراق نسخه نوشته‌اند كه در سابق بدان اشاره كرده‌ام ( ص ه ) و اكنون هم عين آن نقل مىشود . * * * در خاتمه مجددا تذكر مىدهد كه ( ريو ) در ذيل فهرست نسخ فارسى محفوظه در موزهء بريطانيه ( ص 60 - 61 ) فهرست عناوين تاريخ بيهق را از روى همين نسخهء حاضرهء با تعيين اوراق آنها بدست مىدهد ، و راقم سطور ابتدا مىخواست عين مسطورات « ريو » را ترجمه نموده براى تسهيل كار مطالعه كنندگان در اين وجيزه درج نمايد ، ولى پس از رجوع باصل نسخه و مقايسهء مسطورات « ريو » با اوراقى كه حواله به آنها مىدهد معلوم شد كه اولا « ريو » تمام عناوين كتاب را استقصا نكرده است و بسيارى از آنها را سهوا يا اختصارا