علي بن زيد البيهقي ( ابن فندق )
202
تاريخ بيهق ( فارسى )
الحارث البيارى بوده است مصنف شرح حماسه « 1 » و خلق بسيار بوى اختلاف داشتند « 2 » ، و فرزند او امام ابو على احمد بن محمد بن عميرة در نيشابور مقيم بود ، و نبيرهء او خواجه على عميره تا به اول عهد فترت در نيشابور در سراسفريس باغى داشت ، در آنجا بنا و گرمابه ساخته « 3 » و بدهقانى مشغول و از كسب حلال قوت ساخته ، در سنهء ثلاث و عشرين او را وفات رسيد ، و از وى عقبى ماند ، مردى متدين و مصلح ، در فترت نخستين در سنهء تسع و اربعين و خمسمائة كشته آمد در غارت ، و مردى مميز و عالم و نيكو زندگانى بود ، و خواجه محمد عميره احاديث روايت كند از قاضى ابو نصر المحسن بن احمد الخالدى المروزى . قال الشيخ محمد بن عميرة نا على بن الحارث « 4 » البيارى نا القاضى ابو سعيد الحسن بن عبد اللّه السيرافى باسنادى صحيح كه ابو الأسود الدئلى زيارت خانهء كعبه بجاى آورد ، و عيال وى با وى موافقت و مرافقت نموده بود ، و اين عيال او جمالى بكمال داشت ، گفتى كه زلف او سلسلهء مشك است ، و مشك تبتى و عنبر شجرى از بوى او بر شك است ، در كرشمهء او دلها را رستخيز است ، و سحر بابل در غمزهء او وديعت است و دلبرى او را آيين و عادت است ، نرگس ببمار او دلها را بيمار داشت ، و كمان ابروى او جانها را با وسوسه و تيمار داشت ، گفتى زلف او دامى است از شب بر روى روز يا پردهء از دود بر روى چراغ كه هزار چنبر از عنبر دارد ، چون اين پوشيده قدم در مسجد حرام نهاد عمر بن ابى ربيعة المخزومى كه در مغازله آيتى بود و بوى مثل زنند كه اغزل من ابن ابى ربيعه « 5 » اطناب مغازله و مداعبه را به امتداد اختصاص داد ، ابو الاسود را قضيت حميت برزجروى حمل كرد و انشا كرد كه و انى ليثنينى عن الجهل و الخنا * و عن شتم اقوام خلائق اربع حياء و اسلام و تقوى و اننى * كريم و مثلى قد يضر و ينفع و همچنين خواجه محمد عميره روايت كند باسناد خويش از قاضى خالدى مروزى كه
--> ( 1 ) كتاب شرح حماسه . ( 2 ) داشتهاند . ( 3 ) در آنجا بنياد گرمابه ساخته بود . ( 4 ) الشيخ على بن الحارث . ( 5 ) نص ، من ابى ربيعة و در نب ، من ربيعة .