علي بن زيد البيهقي ( ابن فندق )
مقدمهء مصحح و ناشر 17
تاريخ بيهق ( فارسى )
عكس آن برداشته شده است و اين نسخه بسيار جديد است و در سال 1265 در لكهنو در هندوستان استنساخ شده است و از اول آن چند ورق ناقص است « 7 » ولى يكى از نساخ يا يكى از مالكين آن نسخه براى آنكه نقصان كتاب معلوم نشود چند سطرى ديباچهء مصنوعى از خود ساخته و در ابتداى آن افزوده است ، وصف اجمالى اين نسخه را ( پرچ ) مستشرق آلمانى در فهرست نسخ فارسى موجوده در كتابخانهء دولتى برلين بدست داده است ( ص 516 ) . سوم نسخهايست كه در كتابخانهء عمومى تركستان در تاشكند موجود است و اين نسخه از نسخهء برلين نسبة قديمتر است ولى از نسخهء لندن بسيار جديدتر و در سنهء 1057 استنساخ شده است و اين نسخه نيز از ابتدا ناقص است ، ( بارتولد ) مستشرق معروف روسى اشارهء اجمالى بدين نسخه در دايرة المعارف اسلامى در تحت عنوان بيهق و در كتاب تركستان خود ( ترجمهء انگليسى ص 31 - 32 ) نموده است . ( مآخذ ) بعضى از كتب كه اسمى از مؤلف اين كتاب ابو الحسن بيهقى يا يكى از تأليفات او بردهاند ذيلا اشارهء اجمالى به آنها مىشود تا هر كس مايل باطلاعات بيشترى در خصوص مؤلف كتاب باشد بدانها رجوع نمايد : ( 1 ) ياقوت در معجم الادباء ج 5 ص 208 - 218 ترجمهء حال جامع مبسوطى از بيهقى از قول خود او در كتاب مشارب التجارب و غوارب الغرائب او ذكر نموده است و فهرست جميع يا اغلب مصنفات او را درين ترجمهء حال بدست داده است و علاوه بر اين در مواضع مختلفهء ديگر از معجم الادباء مكرر از همين مشارب التجارب و از وشاح الدمية تأليف ديگر بيهقى فصول متعدده نقل كرده است ، از جمله فصلى راجع بترجمهء حال صاحب بن عباد « 8 » و على بن احمد فنجگردى « 9 » و باخرزى
--> ( 7 ) و على التحقيق قريب يازده صفحه ( پنج ورق و نيم ) از صفحات نسخهء لندن از ابتداى نسخهء حاضره افتاده است و تمام صفحهء اول اين نسخه چنان كه در متن گفتهايم مصنوعى و الحاقى است و از مؤلف نيست ، و ابتداى نسخهء اصلى از سطر اول از صفحهء دوم كه ابتداى آن اين عبارت است « و تاريخ دانستن با آنكه فايدهء بزرگ دارد » شروع مىشود و مطابق است با سطر 12 از صفحهء 2 از ورق 7 از نسخهء لندن . ( 8 ) معجم الادباء ج 2 ص 314 - 315 نقلا از مشارب التجارب . ( 9 ) ايضا ج 5 ص 103 از وشاح الدمية .