و خواجه ابو القاسم الحسين بن ابى الحسن البيهقى مردى شجاع و شهم بود ، و ملوك روزگار او را عزيز و گرامى داشتندى ، و والدهء او دختر ابو الفضل بن الاستاد العالم ابو بكر الخوارزمى بود ، و استاد عالم فاضل ابو بكر خوارزمى خواهر زادهء محمد بن جرير الطبرى المورخ بود كه تاريخ جرير « 1 » و تفسير بوى باز خوانند ، و حاكم ابو عبد اللّه حافظ « 2 » در تاريخ نيشابور ياد كرده است ، و مصنف اين كتاب عرقى نزاع دارد در تصنيف و تأليف تواريخ ، و قيل ان العرق دساس ، و ابو بكر الخوارزمى گويد بآمل مولدى و بنو جرير * فاخوالى و يحكى المرء خاله و اشعار و رسايل و مصنفات ابو بكر الخوارزمى در جهان منتشر است ، حاكم ابو عبد اللّه الحافظ گويد در تاريخ نيشابور ما زال ابو بكر يذاكرنى بالاسامى و الكنى و الالقاب و المجروح و المعدل من رواة الاحاديث و اخبار مشايخ المحدثين حتى اتحير فى حفظه و فهمه و علمه . توفى ابو بكر محمد بن العباس الطبرى الخوارزمى فى النصف من شهر اللّه المبارك رمضان سنة ثلاث و ثمانين و ثلثمائة . و در آن تاريخ [ كه ] كوفج كه ايشان را قفص خوانند بتاختن آمدند بدين ولايت ، در محاربهء كوفج جماعتى از روستاييان خواجه ابو القاسم بن ابى الحسن البيهقى را بكشتند ، و معلوم شد كه آن قتل عمد بود نه قتل خطا يوم الاربعاء التاسع من رمضان سنة اثنتين و ثلاثين و اربعمائة ، و هفتاد و پنج شخص را بقصاص او خون ريختند كه جمله شركا بودند در قتل وى و قتل پسرش ابو منصور . و درين تاريخ جدم رئيس عالم ابو القاسم على بن الحسين البيهقى در قرار مكين بود ، پس بعالم تكوين و تكليف آمد ليلة الاحد الرابع من محرم سنة ثلاث و ثلاثين و اربعمائة . و ولادت سيد اجل زاهد ركن الدين ابو منصور رحمه اللّه هم اندرين « 3 » شب اتفاق افتاده بود . و والدهء جدم رئيس عالم ابو القاسم دختر خواجهء اصيل ابو الحسن على بن محمد بن احمد البازارقان بود ، و او نبيرهء ابو عبد اللّه محمد بن يعقوب الفارسى بود صاحب ديوان نيشابور ، و فرزند او الفضل « 4 » بن محمد بن يعقوب منصب وزارت يافت ،

--> ( 1 ) ظ ، جريرى يا ابن جزير . ( 2 ) الحافظ . ( 3 ) هم درين . ( 4 ) ابو الفضل .