ميرزا شمس بخارايى

179

تاريخ بخارا ، خوقند و كاشغر ، بخارايى

109 / 16 - ابو الغازى تا سنهء 1895 ميلادى حيات داشت ظاهرا مقصود مؤلف سال 1795 م ، است كه از طرف مترجم يا كاتب به اشتباه 1895 ميلادى نوشته شده ؛ زيرا برناشف در سفر دوّم خود به بخارا ( 1800 م ) با وى گفتگويى داشته و نويسندهء كتاب نيز به آن استناد كرده است . برناشف تاريخنگاران عصرى از ابو الغازى فشرده و كوتاه ياد كرده‌اند . بر پايهء نوشتهء ميرزا عبد العظيم سامى ، ابو الغازى نبيرهء دخترى ابو الفيض خان بود و تا هنگام به قدرت رسيدن امير دانيال ، پدر شاه مراد ، در روستاى ختفر با كار دهقانى روزگار مىگذراند . امير دانيال او را در ظاهر به پادشاهى رساند و تا پايان زندگانى خود از وى اطاعت مىكرد . ولى پس از مرگ امير دانيال 1199 ه . ق / 1784 م ، ابو الغازى از احترام چندانى برخوردار نبود و به گفتهء ميرزا عبد العظيم سامى ، گوشه گرفته و به عبادت مشغول بود . تاريخ سلاطين منغيتيه / - 60 تا - 62 . امّا محمّد سليم بخارايى از او به نام « ابو الغازى جوجىنژاد » و « ابو الغازى خان چنگيزى » ياد كرده است كه امير دانيال او را به خانى بخارا برگزيد و به نام او سكّه زد ، و مىافزايد ، هنگامى كه شاه مراد در سال 1199 ه . ق / 1784 م ، به تخت سلطنت بخارا نشست ، ابو الغازى خان را از حكمرانى بر كنار كرد و به « حويلى گذر بازار خواجه » جا داد . كشكول سليمى / 258 - 260 . افزون بر آن نويسندهء كتاب ، ميرزا شمس بخارايى ، تاريخ خود را در سال 1276 ه . ق / 1859 م ، به پايان رسانده است . نام ابو الغازى عبد الرّحيم 109 / 22 - ويليامنيف رزنف به گفتهء بارتولد ، ويليامنيف رزنف از پژوهشگران برجستهء آسياى مركزى بود . او نخستين خاورشناس روس است كه در سال 1858 م ، به عضويت آكادمى علوم روسيه انتخاب گرديد . ويليامنيف رزنف كتابهاى مفصلى براى نشر آماده كرده بود ، ولى پس از مرضى كه به سال 1871 م ، بدان مبتلا شد ، ديگر به سراغ تأليفات خاورشناسى نرفت ، در حالى كه تا سال 1904 زندگى كرد . بيشتر آثار او در مورد « خان‌نشينى خجند » است .