جعفر حميدى
93
تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )
نيز هر يك خانههايى بر آن افزودند . وليد بن عبد الملك اموى ، كه به دستور پدرش عبد الملك مروان [ 87 ] خانه كعبه را مورد هجوم قرار داد ، خود به مرمت مسجد و حرم پرداخت . و ستونهايى براى مسجد از سنگ مرمر بنا كرد . سپس منصور خليفهء عباسى و پسرش مهدى عباسى نيز ، بر فضاى آن افزودند . در زمان عبد الملك بن مروان 26 - 86 ه . ق حجاج بن يوسف براى جنگ با عبد اللّه بن زبير و خراب كردن مكه ، بدانجا لشكر كشيد . و مكه را محاصره كرد « و آنقدر سنگ به سوى مسجد الحرام ، پرتاب نمود كه ديوارهاى آن درهم شكست . » پس از غلبهء حجاج بر عبد اللّه زبير و تصرف مكه ، دربارهء قسمتهاى جديد آن كه بتازگى ساخته شده بودند با عبد الملك مروان گفتگو كرد . آنگاه « عبد الملك » فرمان داد آن را خراب كنند و بار ديگر كعبه را بر همان شيوه و اساسى كه در روزگار قريش بوده است بنيان نهند ، « چنان كه بناى كنونى كعبه همان است كه وى ساخته است » « 1 » . بعدا عبد الملك از اين فرمان پشيمان شد و آرزو كرد مطابق روايت عايشه از پيغمبر ( ص ) ، كه ابن زبير هم بدان عمل كرده بود عمل نمايد . پس دوباره حجاج شش ذرع و يك وجب آن را خراب كرد و آن را بر اساس نظر قريش بنا نهاد ، يعنى مطابق فرمان اول عبد الملك مروان . براى حرم كعبه ، ارزش و احترام خاصى وجود دارد ، چنان كه غير مسلمانان و مخالفان دين اسلام ، ورودشان به آن ممنوع است . واردشونده در ايام حج بايد جامهء ندوخته بپوشد . زمين حرم به منزلهء جايگاه امن و پناهگاهى محفوظ است و ، براى هر كس كه وارد مىشود ، حتى پرندگان و حيوانات ، اگر وارد آنجا شوند ، مصونيت دارند . نام ديگر مكه ، ام القرى و نامهاى ديگرش بيت الحرام ، بيت العتيق ، بيت اللّه مىباشد ، بيت المعمور و يا خانهء آباد كه ، مشابه كعبه است . روبروى كعبه ، در فلك چهارم ، قرار گرفته است . كعبه را به سبب مكعب بودنش كعبه گفتهاند . در قرآن مجيد ( آل عمران ، 95 ) نام مكه بكه آمده است . دربارهء اين كلمه بحثهاى فراوانى شده است . بعضى گفتهاند ، حرف ب تبديل به حرف ميم شده و بعضى گفتهاند به سبب اينكه در آنجا
--> ( 1 ) . مقدمهء ابن خلدون ، ج 2 ، ص 694