جعفر حميدى

377

تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )

مسجد زكريا ، مدرسه حلاويه halaviyye كه قبل از فتح حلب به دست مسلمانان كليساى جامع شهر بود و مسلمانان آن را به مسجد و سپس در 543 ه . ق نور الدين زنگى آن را به مدرسه مبدل كرد . مساجد و مقبره‌ها و خانقاههاى دورهء ايوبيان ، ابنيهء فراوان دورهء مماليك و عثمانيان از قبيل مساجد متعدد ، بيمارستان از 755 ه . ق ، مغازه‌هاى بزرگ ، منازل ، حمامها و غيره . ( د . م . ج 1 ص 2 - 861 ) 83 . رودس Rodes ، جزيره‌اى در حدود 1400 كيلومتر مربع مساحت ، در درياى اژه نزديك ساحل جنوب غربى آسياى صغير ؛ بزرگترين جزاير دود كانز ، كه متعلق به يونان است . كرسى آن ، رودس ، بر كرانهء شمال شرقى نزديك شهر قديم رودس ساخته شده است ( عمدتا به وسيلهء شهسواران مهمان‌نواز ) . قسمت داخلى جزيره كوهستانى و باريكهء ساحلى حاصلخيز است . شغل عمدهء اهالى دامپرورى ، ماهيگيرى ، و صيد اسفنج است . قريب 11 % سكنهء آن ايتاليايى هستند . دورىها پيش از 1000 قبل از ميلاد در رودس مهاجرنشين داير كردند . رودسيها در اوايل قرن هفتم قبل از ميلاد مستعمرهء جلا را در سيسيل تأسيس نمودند . رودس تا اواخر قرن ششم قبل از ميلاد كه به تصرف ايرانيان درآمد استقلال داشت ؛ در شورش شهرهاى يونيا كه منجر به جنگهاى مدى گرديد به اين شهرها پيوست . در قرون چهارم و سوم قبل از ميلاد به اوج قدرت و ترقى فرهنگى و تجارتى خود رسيد . مجسمهء عظيم كولوسوس رودس يكى از عجايب سبعه محسوب است . علم و هنر در رودس رونق بسيار داشت . ابرخس در آنجا رونق يافت . در قرن دوم قبل از ميلاد تجارت و در نتيجه قدرتش انحطاط شديد يافت ، و با روم متحد شد . در جنگهاى داخلى روم ، كاسيوس جزيره را گرفت و تاراجش كرد ( 43 قبل از ميلاد ) . مدرسهء معروفى براى نطق و خطابه داشت ؛ يوليوس قيصر در آن تحصيل كرد . پس از سقوط ( 1204 ) قسطنطنيه در چهارمين جنگ صليبى ، از دست دولت بيزانس خارج شد . سپس به دست فرمانروايان گوناگون افتاد ، و در حدود 1282 سلاجقه تصرفش كردند . در 1309 شهسواران مهمان - نواز آن را باز گرفتند . و 50 سال در مقابل حملات تركان عثمانى از آن دفاع كردند ، تا سرانجام سپاهيان سلطان سليمان قانونى جزيره را گرفتند ( اول ژانويهء 1523 ) در 1912 ايتاليا آن را از عثمانى گرفت . در 1947 به يونان واگذار شد . ( د . م . ج 1 ص 1114 ) 84 . عريش aris ، باستانى رينوكولورا rinokolura ؛ به زبان يونانى يا رينوكورورا ، شهرى واقع در ايالت سينا ، شمال شرقى مصر ، كنار مديترانه نزديك مرز فلسطين . بودوئن اول در اين‌جا درگذشت ( 1118 ) ، در 1799 ناپلئون آن را اشغال كرد ؛ بر طبق پيمانى كه سال بعد در عريش منعقد شد ، فرانسويان ناچار از مصر خارج شدند . در جنگ جهانى اول نقطهء مهمى در پيشرفت بريتانياييها به جانب فلسطين بود . نام يونانى باستانى آن ، كه به معنى « بينى بريدگان » است ، بدان مناسبت است ، كه اين محل در عهد سلاطين حبشى مصر تبعيدگاه جنايتكاران بود ، و آنان را ، پس از مثله كردن ، بدينجا مىفرستادند . ( د . م . ج 2 ص 1730 )