جعفر حميدى

363

تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )

كرد و سرانجام اعقابش آن را به كنت‌نشين تبديل كردند . ( د . م . ج 1 ص 1099 ) 48 . تانكرد صليبى ( Tancred ) وفات 1112 م ، از جنگجويان جنگهاى صليبى و از خويشان بوهموند اول . در تسخير انطاكيه و اورشليم شركت كرد . در 1100 - 1103 و پس از 1108 از طرف بوهموند نايب السلطنهء انطاكيه بود . بوهموند در 1108 به آلكسيوس اول تسليم شد ، ولى تانكرد به اطاعت وى گردن ننهاد . ( د . م . ج 1 الف - س ص 604 ) 49 . كليساى قيامت ، كليسايى در اورشليم كه بر مدفن مفروض عيسى بنا شده است . گويند محلش را قديسه هلنا ( Helena ) تعيين كرده است . قسمت اعظم كليسا به توسط ارتدوكسها اداره مىشود ، ولى قسمتهايى از آن نيز در دست فرقه‌هاى ديگر است . ( د . م . ج 2 ش - ل ص 2258 ) 50 . اورشليم ، مملكت لاتينى يا مملكت اورشليم ، مملكتى كه رهبران اولين جنگ صليبى ، پس از گرفتن اورشليم ، در شام و فلسطين به وجود آوردند ( 1099 م ) . اين مملكت تا 1187 ، كه صلاح الدين ايوبى اورشليم را گرفت ، برقرار ماند ، و سپس در 1191 توسط رهبران سومين جنگ صليبى در عكاى حاليه دگربار تشكيل شد ، و قريب صد سال ديگر دوام يافت ، تشكيلات مملكت اورشليم بر اصول فئوداليته استوار بود ، و عبارت بود از سرزمين شاهى اورشليم ( شامل زمينهاى تابعه ، از قبيل يافا ، اشقلون ، كرك ، و غيره ) و سرزمينهاى تابعهء انطاكيه ، ادسا و طرابلس ، كه پادشاهان فقط اسما بر آنها فرمانروايى داشتند . پادشاهى اصولا انتخابى بود . عملا ، استقلال خاوندها و برآمدن دسته‌هاى بزرگ نظامى ( شهسواران پرستشگاه ؛ شهسواران مهمان‌نواز ) سبب ضعف پادشاهان گرديد ، و اختلافات داخلى پيشرفت مسلمانان ممالك همسايه را آسان نمود ؛ ادسا در 1144 ، اورشليم در 1187 ، و عكا كه آخرين دژ بود ، در 1291 سقوط كرد . شاهان مملكت اورشليم عبارت بودند از بودوئن اول ( 1100 - 1118 ) ، بودوئن دوم ( 1118 - 1131 ) از خاندان بويون ؛ فولك پنجم يا فولك جوان ( 1131 - 1143 ) ، بودوئن سوم ( 1143 - 1163 ) ، آمالريك اول ( 1163 - 1174 ) ، بودوئن چهارم معروف به جذامى ( 1174 - 1185 ) ، بودوئن پنجم ( 1186 ) از سلسلهء آنژون . سپس عنوان شاهى به اميران مختلف ( مخصوصا امپراتور فردريك دوم 1220 - 1250 ) و بعدها به شاهان قبرس رسيد . ( د . م . ج 1 الف - س ص 296 ) 51 . موصل musel يا mowsel از شهرهاى شمالى كشور عراق واقع در كناره غربى رودخانهء دجله و مركز استخراج نفت عراق است . خرابه‌هاى نينوا در نزديك آن واقع است . 52 . تكريت takrit ، شهرى در شمال عراق مركزى ، بر ساحل غربى دجله ، شمال سامراء ( زيارتگاه معتبر شيعيان ، مدفن امام على النقى و امام حسن عسگرى ( ع ) و محل سرداب معروفى كه امام قائم در آن غيبت اختيار فرمود ) و بر دامنهء جبل حمرين ( رشته كوهى كم ارتفاع به طول بيش از 800 كيلومتر بين كوهپايه‌هاى زاگرس و بين النهرين ) . تكريت شهرى بسيار قديمى است . از قرن چهارم ميلادى تا 1155 مقر اسقف يعاقبه يعقوبيان بود .