4 . منات manat نام بتى بوده كه بعضى از طوايف عرب قبل از اسلام آن را پرستش مىكردند و كافران منات را دزديده به هندوستان بردند و محلى براى آن ساختند كه به بتكدهء سومنات معروف شد و پرستشگاه بت‌پرستان بود تا اينكه سلطان محمود غزنوى هندوستان را تسخير كرد و سومنات را ويران ساخت و جواهرات آن را به تاراج ( غنيمت ) برد . ( ف . م . ج 6 اعلام ص 2023 ) 5 . هبل hobal نام بتى كه در كعبه بود و در زمان جاهليت دو قبيله از عرب بنى كنانه و قريش آن را پرستش مىكردند . اين بت به صورت انسان و از عقيق سرخ ساخته شده بود و در درون كعبه قرار داشت ، هنگام فتح مكه با ديگر بتها منهدم شد ( ف . م . ج 6 اعلام ص 2259 ) 6 . ربيعه Rabia يا ربيعة بن نزار Rebiate bne nazar نام قبيله‌اى عرب كه اين قبيله و قبيلهء مضر mazar بزرگترين و مهمترين قبايل قسمت شمالى عربستان ( جزيرة العرب ) قديم بوده‌اند . بقول علماى انساب عرب ، نياى مشترك قسمت اعظم قبايل عربستان نزار بن معد بن عدنان بود كه از پسرانش ، مضر و اياد از يك مادر بودند و ربيعه از مادر ديگر از قبيلهء جرهم . در تقسيم ميراث پدر ، مضر به مناسبت خيمه‌اى گلگون ، به حمراء hamra و ربيعه به ربيعة الفرس معروف شد . اعقاب ربيعه و مضر به قبايل متعدد منشعب شدند كه بعضى از آنها در تاريخ اهميت بسيار يافتند . قبايل مذكور بر حسب مقتضيات نقل مكان مىكردند . از جنبهء تاريخى ، تا سقوط دولت حمير به دست حبشيها ، قبايل ربيعه و مضر تحت استيلاى دولت يمن بودند و چند بار متحدا بر ضد آن دولت قيام كردند اين قبايل چندى جزء مملكت كنده بودند و جملگى ( از جمله بكر بن وائل و تغلب ) فرمانرواى كنده ، حارث بن عمرو المقصور را به رياست مىشناختند و به يارى آنان بود كه حارث بر غسانيها و لخميها پيروز شد ، جنگ بسوس بين بكر بن وائل و تغلب درگرفت كه در آن قبيلهء تغلب پيروز شد . قبيلهء بكر به منذر سوم پادشاه حيره ، توسل جست و او قبايل ربيعه و مضر را مطيع ساخت . مهاجرت قبيلهء تغلب به بين النهرين ظاهرا در اين زمان روى داد ( احتمالا تغلب نخستين قبيله از قبايل ربيعه بود كه به بين النهرين مهاجرت كرد ) اما اختلافات تغلب و بكر پايان نيافت و در جنگ ذوقار اين دو قبيله در دو صف مقابل جنگيدند . در طلوع اسلام ، مسيحيت بين قبايل ربيعه رواج داشت ، اما مضريها در بت‌پرستى باقى بودند . نخستين قبيلهء مضرى كه به قبول اسلام فخر مىكند مزينه است . خالد بن وليد بت عزى را كه مورد پرستش قريش ، كنانه و « همهء مضريها » بود درهم شكست . در سال نهم ه . ق قبايل بزرگ ربيعه و مضر اسلام را پذيرفتند . بايد دانست كه نام ربيعه ( بر خلاف مضر ) در انساب قبايل عرب ( از جمله قبايل مضرى ) مكرر مىآيد ، و نبايد با ربيعة بن نزار اشتباه شود ، مثلا قبيلهء ربيعة بن عامر بن صعصعه قبيله‌اى مضرى است و قبايل كعب و كلاب از شاخه‌هاى آنند . ( د . م . ج 1 ص 1073 ) 7 . اياد Aiad از قبايل بزرگ قديم عرب ، منسوب به بنى معد bani ma'add از نسل اسماعيل . مسكن آنان در تهامه تا حدود نجران بود . در اوايل قرن سوم بعد از ميلاد در باب مالكيت