آزار مسيحيان پرداخت . سوء قصدى كه نسبت به جان وى شد درنده‌خويى او را بيشتر ساخت ، و دست به قتل عده‌اى از بزرگان و درباريان از جمله سنكا و پوپائا زد . در نتيجه شورشهاى تازه‌اى درگير شد و هنگامى كه يكى از اين شورشها به موفقيت نزديك مىشد ، نرون دست به خودكشى زد . نرون خود را شاعر و هنرمندى بىبديل تصور مىكرد ، و هنگامى كه مىمرد گفت « دنيا با مرگ من چه هنرمندى را از دست داد ! » ( ف . م . ج 6 اعلام غ - ى ص 2116 ) 20 . وسپازين - وسپاسيانوس . تيتوس فلاويوس سابينوس وسپاسيانوس ( 9 - 79 م . ) ، نخستين امپراتور از سلسلهء فلاويوسى كه از 69 تا 79 ميلادى امپراتور رم بود . قبل از آنكه به شهرت و اعتبار رسد مشاغل اجتماعى متعددى داشت . تا اينكه كلاويوس او را به سردارى لژيونى به آلمان و سپس ( 42 م . ) به بريتانيا فرستاد . در 51 م . كنسول و در 63 م . پرو كنسول افريقا شد . در سال 66 م . به جنگ يهوديان اعزام شد . در سال 69 م سربازانش در اسكندريه او را به امپراتورى برگزيدند . از وقايع مهم امپراتوريش ، سركوبى شورش پاتاويها ( 69 - 70 م ) ، فتوحات بريتانيا به سردارى اگريكولا ، و برپاى داشتن اسكى تئاتر شهر روم بود . ( ف . م . ج 6 اعلام غ - ى . ص 11 - 2210 ) 21 . تيتوس titus حدود 40 ب م - 81 ، امپراطور ( 79 - 81 ) روم . پسر وسپاسيانوس و از 71 به بعد شريك او در امپراطورى بود . بيت المقدس را پس از محاصرهء طولانى تصرف ( 70 م ) و ويران كرد . در دورهء اقامت خود در يهودا ، عاشق برينس ( دختر هرودس آگريپاى اول ) شد . به معمارى علاقهء وافر داشت ؛ كولوسئوم را تمام كرد و حمام مجللى بنا نهاد . طاق تيتوس را برادر و جانشينش ، دو ميتيانوس به يادبود فتح بيت المقدس به‌پا كرد . 22 . پومپئى يا پمپئى ( هر دو pompei ) ، شهر باستانى ويران ، واقع در جنوب ايتاليا ، 24 كيلومترى جنوب شرقى ناپل ، نزديك دامنهء كوه وزوو و نزديك هر كولانوم در اوايل قرن ششم يا اوايل قرن پنجم ق . م به توسط قوم اوسكان بنا شد ( يونانيها ، بناى آن را به هركول نسبت مىدادند ) ؛ در 80 ق . م در دست روميان بود ؛ در قرن اول ب . م كه از زلزله آسيب ديد ( 63 ب . م ) بندرى پررونق و تفرجگاهى مجلل بود ، در آتشفشانى 79 ب . م وزوو زير مواد مذاب مدفون گرديد ، ولى ويرانه‌هاى شهر در زير خاكسترهاى آتشفشان محفوظ ماند ، و اول بار در 1748 كشف شد . از آن به بعد كاوشهاى فراوان در آن به عمل آمده است . ( د . م . ج 1 . ص 569 ) 23 . ترايانوس حدود 53 - 117 ، امپراتور ( 98 - 117 ) روم ، متولد اسپانيا ؛ معاصر خسرو اشكانى . پسرخوانده و جانشين نروا بود . داكيا ( ترانسيلوانى و رومانى حاليه ) را تصرف كرد و تعداد كثيرى مهاجرنشين در آن تأسيس نمود و آن را مطيع روم كرد . در جنگ با اشكانيان ، ابتدا ارمنستان را گرفت ، و سپس بين النهرين و تيسفون ( پايتخت دولت اشكانى ) را مسخر كرده ، يكى از شاهزادگان اشكانى را در آنجا به پادشاهى نشانيد . ساختمانهاى زيادى از جمله ميدان ترايانوس ، را در روم بنا كرد . ( د . م . ج 1 . ص 625 )