جعفر حميدى
328
تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )
به آشور ضميمه كرد ( 639 قبل از ميلاد ) . توطئهء وسيعى را كه به رهبرى برادرش شمش - شوم - يوكين بر ضد او به پا شد سركوب كرد . حامى فضل و كمال بود ، و در عهد او آشور در هنر و معمارى و ادبيات و علوم به اوج رسيد . به امر وى تمام اطلاعات آن عصر به خط ميخى بر الواحى ضبط و جمعآورى شد ، و در كتابخانهء سلطنتى مخزون گرديد . قسمت زياد اين الواح در موزهء بريتانيايى موجود و از مآخذ عمدهء اطلاعات كنونى از تاريخ و تمدن آشور مىباشد . ( د . م . ج 1 ص 149 ) 119 . ارمياى نبى ermiaye nabi ، [ عبرى - بزرگداشتهء يهوه ] ، يكى از پيغمبران بزرگ بنى اسرائيل است كه ، در زمان يوشيا و جانشينانش ، مردم را در اورشليم موعظه مىكرد جز پيشگويى دربارهء شكستى كه به سياست خارجى يهودا وارد مىشود ، پيشگويى ديگرى نكرد ، و اصرار داشت كه ، مردم از مقاومت بيهوده در برابر بابل دست بردارند ، و به اصلاح امور داخلى و بهبود دينى خود بپردازند . براى همين نصايح او را به زندان انداختند . پس از سقوط اورشليم آزاد شد ( 586 ق . م ) . ( د . م . ج 1 ، الف - س ص 103 ) 120 . بختنصر يا بخت نصر boxto - nassar , nasar يا نبوكدنصر ( nabukad nassar ) [ از بابلى - نبوتاج را نگهبانى مىكند ] ، نام دو تن از سلاطين بابل . صورتهاى بختنصر و بخت نصر صورتهاى عربى شدهء نام آنهاست ، و بعضى به غلط آن را بخت النصر ( boxto'n . nasr ) نيز ضبط كردهاند ، و ايرانيان اين نام را به صورتهاى بختنرسه و بختنرسى و غيره درآورده و افسانههايى در باب صاحب نام ساختهاند . بختنصر اول از 1146 تا 1123 قبل از ميلاد سلطنت كرد . بختنصر دوم ، كه مراد از بختنصر مطروح در كتاب است ، در 604 - 562 قبل از ميلاد سلطنت كرد . وى پسر نبوپلسر مؤسس دومين دولت بابل ( يا دولت كلده ) ، و از بزرگترين شاهان قديم است . در زمان سلطنت پدر به مقابله با مصريان كه غرب سوريه و فلسطين را اشغال كرده بودند اعزام شد . در كركميش فرعون مصر « نكو » را مغلوب كرد ( 600 قبل از ميلاد ) ، و خطر مصريها را بر طرف ساخت . به گفتهء تورات ، يهوياقيم پادشاه يهودا ، بر وى بشوريد ؛ بختنصر شورش را فرو نشاند ( 597 قبل از ميلاد ) ، و اورشليم را گرفت ، و يهوياكين و جمعى از اشراف يهود را به بابل منتقل نمود ، و صديقا را به تخت نشانيد . سپس شورش ديگرى روى داد ؛ اورشليم پس از محاصرهء طولانى سقوط كرد ، و بختنصر آن را ويران نمود ، و شاه و بسيارى از اشراف را به بابل منتقل و يا در آنجا محبوس كرد . بختنصر پادشاهى مقتدر بود ، و به ساختن ابنيه شوقى تمام داشت . در زمان او امپراطورى متأخر بابل به اوج شوكت خود رسيد ، و شهر بابل بزرگترين شهرهاى دنياى قديم گرديد . باغهاى معلق بابل كه براى زوجهء خود ساخت از عجايب سبعه است . ( د . م . ج 1 ص 392 - 393 ) 121 . صدقيا sedqiyya ، وفات پس از 586 قبل از ميلاد ، آخرين شاه ( حدود 595 يا حدود 597 - 586 قبل از ميلاد ) يهودا . پسر يوشيا بود ، و بعد از يهوياكين به سلطنت رسيد .