جعفر حميدى

299

تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )

داشت ( 1886 - 89 ) . در اين سفرها ، آثار ماقبل تاريخى انسانى توجه او را جلب نمود . در 1889 دولت فرانسه او را براى كارهاى باستانشناسى به ايران فرستاد ، و وى مدت سه سال ( 1889 - 91 ) در ايران بود . تحقيقات و مطالعاتى كه در ايران كرد در 5 كتاب ( 9 مجلد ) مندرج است ( اول و دوم ، تحقيقات جغرافيايى ؛ سوم ، تحقيقات زمين‌شناسى ؛ چهارم ، تحقيقات باستانشناسى ؛ پنجم ، تحقيقات زبانشناسى ) . در 1892 - 97 مدير هيأت باستانشناسى مصر بود ، و مخصوصا در ممفيس پويشهايى كرد ؛ تحقيقات و كشفيات او در تاريخ مصر قديم اهميت شايانى داشته است . دمرگان كه پى به اهميت آثار باستانى ايران برده بود دولت فرانسه را به كسب امتيازى براى حفارى در مواضع باستانى ايران تشويق كرد . در تعقيب اين فكر ، رنه دوبالوا Renede bolua ، وزير مختار و سفير فوق العادهء دولت فرانسه در تهران ، در 1894 موافقت ناصر الدين شاه قاجار را براى واگذارى امتياز انحصارى حفارى در تمام ايران به فرانسه بدست آورد ، ولى انعقاد قرارداد مدتى معوق ماند ، و سرانجام در سال 1897 در سلطنت مظفر الدين شاه عملى گرديد . به موجب اين قرارداد ، « هيأت رسمى نمايندگى علمى ( فرانسه ) در ايران » تأسيس شد ، و اين هيأت به رياست دمرگان به ايران آمد ( 1897 ) و مركز عمليات خود را در شوش قرار داد . دمرگان در 1897 - 1908 با سمت مذكور مشغول كار بود ؛ حفارى شوش را از سر گرفت ، و مقدار فراوانى از اشياء عتيقه و از جمله ستون حموربى و بسا اشياء ديگر را كه براى تحقيق در زبان عيلامى مداركى گرانبهاست به موزهء لوور پاريس منتقل نمود ، كه شرح اين انتقال را در كتاب از شوش تا لوور . ماجراهاى يك كاروان حامل عتيقه‌ها بين شوش و دريا ( ترجمه فارسى ، به عنوان سفرنامهء دمورگان ، تهران ، 1335 هجرى شمسى ) آورده است . نتايج تحقيقات اين دوره را در تذكره‌هاى هيأت علمى فرانسوى در ايران آورده است . آثار ديگرش مشتمل است بر تمدنهاى نخستين ( 1909 ) ؛ بشر ماقبل تاريخ ( 1921 ) ؛ رساله در سكه‌شناسى شرقى ايام باستانى و قرون وسطى ( 1923 ) ؛ سكه‌شناسى ايران باستان ( 1927 ) ؛ مشرق زمين در ماقبل تاريخ ( 3 جلد ، 1925 - 27 ) . 31 . گوسالهء طلايى يا گوسالهء سامرى ، بتى كه بنى اسرائيل چند بار براى پرستش ساختند . يربعام يكى از آنها را در بيت ايل و يكى را در « دان » قرار داد ( خروج 32 ؛ اول پادشاهان 12 . 26 - 32 ) . مراسم گوساله‌پرستى ، پرستش گاو آپيس ( گاو مقدس مصريان قديم ) كه مظهر اوزيريس و فتاه ( خداى جهان زيرين ) را در مصر و نيز پرستش مينوتور ( موجودى نيمه انسان و نيمه گاو كه بر اثر همخوابگى پازيفائه همسر مينوس ، پادشاه كرت ، با يك گاو وحشى به وجود آمد . ) را در كرت ( جزيره‌اى نزديك ساحل جنوب شرقى يونان در شمال مديترانه ) به ياد مىآورد . ( د . م . ج 2 . ش - ل . ص 2433 ) 32 . شطيم Settim آخرين منزل بنى اسرائيل است در دشت ، قبل از آنكه به اراضى كنعان داخل شوند . اين همان محلى است كه قوم به همدستى ، مدعيها ، گناه ورزيد و عقوبت يافت و هم جايى است كه ، شريعت كامل گرديد و موسى وداع نمود و جاسوسان به اريحا فرستاده شدند و در آن ، براى عبور از اردن حاضر شدند .