20 . آمون amon يا آمن amen ، از خدايان مصريان قديم ، كه اصلا خداى محلى طيوه بود . وى را گاهى به صورت قوچ ، گاه با بدن انسان و كلهء قوچ ، و گاه به صورت انسان مجسم مىكردند . بر سرش دو پر بزرگ ( نماد شاهى ) و در دستهايش عصاى سلطنتى و نماد حيات را داشت ، معبد عمدهء او در واحهء سيوه در صحراى ليبى نزديك ممفيس بود . بعدها او را با ، رع ( خداى آفتاب ) يكى شمردند ، و به عنوان آمون - رع مورد پرستش قرار گرفت . آمون را يونانيان مطابق زئوس و روميان مطابق يوپيتر ( ژوپيتر ) مىشمردند . از سلسلهء دوازدهم به بعد كهنهء آمون در امور مصر اهميت تمام داشتند . ( د . م . ج . 1 ص 249 ) 21 . هيپا از جمله خدايان حتىهاست كه اين پادشاه جهت خضوع نسبت به او اظهار بندگى نموده و نام خود را بندهء هيپا گذاشته است ( عبد هيپا ) . « عبد هيپا » پادشاه اورشليم ، كه قسمتى از كتيبه‌هاى « تل العمارنه » را او نوشته ، و در آنها از فرعون مصر تقاضاى كمك كرده است ، شهر « او رو - سالم » را پايتخت خود قرار داد و به اين نام خواند . اوروسالم همان اورشليم است . 22 . عبرى ، زبان Ebri ، يكى از زبانهاى سامى ، متعلق به شعبهء كنعانى ( اوگاريتى ، يونى ، عبرى ، عبرى جديد ، فنيقى ، كنعانى كهن ، موآبى ) . زبان عبرى از 1948 زبان ملى دولت اسرائيل است . در خارج از مملكت اسرائيل ، نويسندگان يهودى ، معمولا به زبان محلى و يا به زبان « يديش » مىنويسند . ( د . م . ج 2 . ش - ل . ص 1677 ) 23 . عمالقه Amalegeh يا عماليق amalig ، قوم قديم صحراگرد و جنگجو كه با بنى اسرائيل دشمنى موروثى داشتند و در كتاب عهد عتيق ، مقارن مهاجرت بنى اسرائيل ، ذكرشان مكرر در بيابان بين مصر و فلسطين آمده است . عمالقه از نسل عيسو بودند ( پيدايش 12036 ) . در مسافرت بنى اسرائيل از مصر به كنعان ، عمالقه سخت به آزار آنان برخاستند . و به همين جهت خداوند امر كرد كه ذكرشان از زير آسمان محو شود ( تثنيه 17025 - 19 ) . آنچه در باب اين قوم در كتاب عهد عتيق آمده است روشن نيست . بر طبق كتاب اول سموئيل ( 6015 ) شاؤل به سبب دشمنى عمالقه با بنى اسرائيل از جانب خداوند مأمور استيصال آنها شد . در قرآن نامى از عمالقه نيامده است . اما ، در روايات اسلامى از نسل سام يا حام شمرده شده‌اند . در تاريخ افسانه‌اى ، عمالقه ، طسم ، جديس و ثمود از نخستين قبايل متكلم به زبان عربى اسم برده شده‌اند . در زمان هود در حجاز ( يا در بابل ) مىزيستند . استقرار قبايل يهود را در يثرب نتيجهء غيرمنتظرهء جنگى شمرده‌اند كه به امر يوشع براى استيصال عمالقه صورت گرفت ولى به نتيجهء قطعى نرسيد . ( د . م . ج 2 . ش - ل . ص 1769 ) 24 . كنعانيان در اراضى غربى اردن سكونت داشتند و حضرت نوح ، حام را كه جد آنان است ، لعنت كرد ، و اين لعنت به كنعانيان نيز تعلق گرفت ، زيرا در ايام گشودن فلسطين ، اسرائيليان بيشتر آنها را كشتند و بقيه را طوق بندگى بر گردن نهادند . در روايات اسلامى ، كنعان را پدر نمرود و نياى كنعانيان و بربرها شمرده‌اند و برخى او را پسر نوح يا پسر