جعفر حميدى
235
تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )
انداخت . نبرد بين سليم و شاه اسماعيل در 23 اوت 1514 م مطابق با دوم رجب 920 ه . ق در دره چالدران به وقوع پيوست كه خود در تاريخ به جنگ چالدران مشهور است . سلطان سليم با اينكه در اين نبرد تا تبريز پيش رفت ، اما زمستان سخت و درماندگى سپاه ، او را مجبور به بازگشت نمود . پس از جنگهاى با ايران ، او خود را آمادهء تصرف مصر و سوريه ، به بهانه اينكه سلطان مصر با شاه ايران پيمان اتحاد بسته است ، مىكرد . حمله به مصر و فلسطين يورش به مصر و فلسطين در ماه اوت 1516 م مطابق با رجب 922 ه . ق شروع شد . سپاهيان ترك بر اثر قدرت زياد آتش توپخانه و با استفاده از نفاقى كه بين دولت مماليك به وجود آمده بود ، ابتدا شهرهاى حلب [ 82 ] حامه ، دمشق و اورشليم را متصرف شدند و در سال بعد حملهء قطعى را به مصر آغاز نمودند . تومان بيگ سلطان مملوكها ، با اينكه دلاورى و رشادت زيادى از خود نشان داد ، اما بر اثر خيانت نزديكانش شكست خورد . به دنبال فتوحات سليم ، كشتار خوفانگيز و وحشتناك در قاهره روى داد ( 1517 ) و بنابه گفتهء مورخان پنجاه هزار كشته در كوچههاى پايتخت مصر انباشته شد . سليم كه دلاوريهاى تومان بيگ را تحسين مىكرد ابتدا به احترام شجاعتش امانش داد ، اما عاقبت او را كشت و بعد به جنازهء او اداى احترام نمود و حتى خود ، او را تشييع جنازه كرد . از آن پس قدرت دولت عثمانى در سه قارهء عالم يعنى اروپا ، آسيا و افريقا مستحكم شد ؛ و رعاياى كشور عثمانى فراوان گرديد ؛ و سليم مقام بلندى را در اسلام نايل شد ، و لقب امير المؤمنين به دست آورد ، و حمايت بيت المقدس و نگهدارى از شهرهاى مقدس مكه و مدينه را كه تا آن زمان به عهدهء سلطان مصر بود به عهده گرفت . سلطان سليم ، تشكيلات ادارى ممالك متصرفى جديد را در سوريه بنا نهاد . او هنگام بازگشت به اروپا ، نيروى دريايى خود را افزايش داد و در فكر حمله به رودس « 1 » [ 83 ] بود كه در 22 سپتامبر 1520 برابر با نهم شوال
--> ( 1 ) . Rodes