جعفر حميدى

229

تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )

ابتلا به بيمارى طاعون درگذشت و آرزويش برباد رفت . سركردهء نهمين جنگ صليبى ( 1271 - 72 م / 669 - 671 ه . ق ) ادوارد [ 72 ] پسر هنرى سوم بود . او با پياده شدن در شهر عكا و تأمين اهداف خود ، پيمان ترك مخاصمه منعقد كرد و به كشورش انگلستان بازگشت . در 1291 ( 690 ه . ق ) سلطان ملك اشرف ، پس از آنكه عكا را كه آخرين دژ مسيحيان بود ، به تصرف خود درآورد ، به حكومت مسيحيان و سلطهء آنان بر فلسطين خاتمه داد . مماليك ( 1250 - 1517 م / 648 - 922 ه . ق ) سلاطين سلسلهء مماليك ، با مرگ آخرين پادشاه ايوبى ، يعنى تورانشاه چهارم ( 648 ه . ق ) رسما در مصر زمام امور را به دست گرفتند ، اين مماليك از خود رشادتهايى نشان داده و حتى سپاه مغول را كه عازم تسخير بيت المقدس بود شكست دادند و با نبردهاى فراوان خود با صليبيها در سال 690 ه . ق 1291 ميلادى با تصرف شهر عكا ، آخرين بازماندگان صليبى را نابود كردند و نفوذ خود را در شهرهاى شام و فلسطين گسترش دادند . توضيح اينكه كلمهء مماليك ، جمع واژهء مملوك است به معنى غلام و بنده و مماليك مصر جزو غلامان سفيدپوستى از نژاد ترك و چركس بوده‌اند كه در آغاز به خدمت دستگاه فاطمى و سپس جزو قراولان مخصوص سلاطين ايوبى ، مخصوصا الملك الصالح ايوبى درآمدند . همسر ملك الصالح به نام « شجرة الدر » [ 73 ] كه زنى شجاع و سياستمدار بود از نسل آنان و اولين كسى بود كه بعد از قتل پسرش چند سالى سلطنت كرد . اما سلطنت رسمى مماليك مصر از سال 1250 م برابر با 648 ه . ق شروع و تا سال 1517 م / 922 ه . ق ادامه يافت « مماليك شامل دو طبقه بودند ، مماليك بحرى ( دريايى ) كه از 648 تا 792 بر مصر و شام حكومت كردند . اولين آنان همان ملكهء « شجرة الدر » همسر ملك الصالح و آخرين آنها حاجى مظفر بود كه در سال 792 به دست مماليك برجى از بين رفت ، ديگر مماليك « برجى » بودند كه از سال 784 تا 922 ه . ق حكومت كردند . اولين آنها سيف الدين برقوق ظاهر [ 74 ] و آخرينشان تومان بيگ اشرف بود كه در سال 922 به دست سلاطين عثمانى گرفتار