نموده‌اند ، گمان كرده‌اند كه علت بروز جنگهاى صليبى آزار و اذيتى است كه مسلمانان ساكن بيت المقدس نسبت به مسيحيان ساكن آنجا و زوار حرم شريف روا مىداشته‌اند . مورخان نوشته‌اند كه نصاراى ساكن قدس و زائران و مشتاقانى كه از گوشه و كنار جهان براى زيارت تربت عيسى مىآمدند مورد شتم و جرح مسلمانان قرار گرفته و در برابر پرداخت عوارض زياد قادر به زيارت اماكن مقدسه مىشدند . اگر يكى از علتهاى فرعى جنگها را اين رويداد بدانيم ، علت اصلى را در رويدادها و قضاياى بسيارى مىتوانيم بجوييم كه در اروپاى آن زمان واقع گشته بود ، و در حقيقت علتهاى فراوانى را حتى در سالها قبل از وقوع جنگها مىتوان جستجو كرد . فتوحات مسلمين از شرق تا غرب و تسلط بر روم شرقى و گسترش سلطهء مسلمانان عرب بر اروپاى جنوبى و پيشرفت آنها تا اسپانيا و حتى در جنوب ايتاليا و جزيرهء سيسيل ، اروپاى مسيحى را سخت به وحشت انداخته بود . بنادر « بارى » [ 35 ] و « جنوا » [ 36 ] به تصرف اعراب مسلمانان درآمده و حتى شهر رم و كليساى سن‌پير « 1 » نيز از تعرض مصون نمانده بود . بنابراين « قيام مسلحانه غرب در برابر دنياى اسلام مربوط به زمان قبل از نخستين جنگهاى صليبى است ، غرب مدتها بود كه با دنياى اسلام مبارزه مىكرد زيرا كه مسلمانان در داخل مرزهاى غرب به حملات خود ادامه مىدادند و تقريبا سراسر اروپا بوسيله اعراب مسلمان تسخير شده بود . » « 2 » در حقيقت جنگهاى صليبى عملى تلافىجويانه و انتقامى بود كه اروپاى قرون يازده و دوازده را به هجومى غارتگرانه و غير انسانى واداشت . علت ديگر وقوع جنگهاى صليبى ، تبليغات و موعظهء پاپ و كشيشها و سخنرانيهاى آنان بود كه زيارت تربت خيالى عيسى را برابر با رفتن به بهشت مىدانستند . اين تبليغات نه تنها جنگجويان و جوانان كشورهاى اروپايى را به گام زدن در راه نجات مقبرهء خيالى عيسى و زيارت آن كه به قول پاپها در دست كفار مسلمان اسير بود وادار

--> ( 1 ) . Saint Piere ( 2 ) . رنه گروسه . جنگهاى صليبى . ترجمهء على اصغر شميم ، ( تهران ، علمى ص 19 )