جعفر حميدى
16
تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )
به معنى تأسيس و شاليم اسم رب النوع صلح مىباشد . كنعانيها كه بنابه روايتى اولين گروه موحد در اين منطقه بودهاند « 1 » و در پايان هزارهء چهارم پيش از ميلاد ، در اين سرزمين مىزيستهاند ، شهر « يورساليم » را بنا كردند . اما چون پادشاه آنان « ملك صادوق » دوستدار صلح و آرامش بود ، به احترام « شاليم » خداوند صلح ، آن را يورشاليم ( شهر صلح ) ناميد . و نيز پيش از حملهء داود به آنجا ، آن را « يبوس » مىخواندند « 2 » . اما ، پس از تصرف « يبوس » به دست داود ، نام آن به « اورشليم » و يا مدينهء داود تغيير يافت . اسامى ديگر آن را « ارينئيل » به معنى مسكن خدا ، « ايليا » به مفهوم خانهء غم و خانهء خدا گفتهاند . يهوديها ، آن را « بيت هميقداش ( خانهء مقدس ) نيز مىگويند . همچنين پس از شورش بركوخبا [ 1 ] ، به وقتى كه روميان بر آن شهر سلطه يافتند ( 134 ب . م ) ، نام « ايليا كاپيتولينا » ( تپهء خانهء خدا ) ، بر آن گذاشتند و آنجا را به صورت مركزى براى بتپرستى درآوردند . نام ايليا تا زمان ظهور اسلام ، بر شهر باقى ماند و بتدريج اسامى بيت المقدس ، بيت المقدس ، بيت القدس ، قدس ، قدس شريف و مدينهء مقدسه بر آن اطلاق شد . اورشليم كه به عنوان مركزيتى معتبر ، از قرن پانزدهم ق . م سابقه دارد و از جانب حكومتهاى داود پيغمبر ، مكابيان و سلسلهء هرودس به عنوان پايتخت حكومتى برگزيده شده در سرزمين فلسطين ، در طرف جنوب شرقى شهر يافا ( Jaffa ) و در فاصلهء پنجاه ميلى آن شهر بر فراز تپههاى سبز و خرم ، ميان منطقهاى كوهستانى بسيار زيبا قرار گرفته ، همچون چهارراهى در ميان شرق و غرب ، عبورومرور مسافران و تاختوتاز مهاجمان را از چهارهزار سال قبل از ميلاد تاكنون ، شاهد و نظارهگر بوده است . اين شهر كه به ارض موعود معروف مىباشد و مكانى دانسته شده كه چشمههايى از شير و عسل در آن جارى و پيوسته مطمح نظر مهاجمان و جهانگشايان بوده است ، بعد از ظهور اسلام بيت المقدس از طرف سلاطين عثمانى ، به نام قدس و قدس شريف خوانده شد .
--> ( 1 ) . همان مأخذ . ( 2 ) . يبوس Jebus نام قومى است كه در زمان حملهء داود ، در اين شهر ساكن بود و به همين سبب شهر را به نام « يبوس » مىخواندند .