عبد الحي حبيبى

931

تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )

« من اللّه بر دوستى پرستم ، كى نشكيبم كه نپرستم . » هم وى گفته بود كه : « روز رستخيز سه مرد از شمار فارغ باشند : كسى كه كسب حرام نكند ، و مرديكه پاكدامن باشد ، و شخصيكه بين دو نفر بغرض سخن نگويد . » « 1 » از اشعار بايزيد بسطامى صوفى معروف خراسانست در حقيقت عشق الهى : احبك حبين حب الهوى * و حبا لانك اهل لذاك فاما الذى هو حب الهوى * فرفعك للحجب حتى اراك و اما الذى انت اهل له * فشغلى بذكرك عن من سواك « 2 » يعنى : « با تو دو نوع دوستى دارم ، دوستى عشق و دوستى اينكه تو اهل آنى ! اما دوستى عشق تا جاييست كه پرده بردارى تا ترا ببينم . ولى دوستى كه درخور آنى ! چنين است ، كه در ياد تو از ما سوا فارغ شوم . » ابراهيم ادهم بلخى گفت : « ديدن بسيار باطل ، معرفت حق را زائل مىسازد . « 3 » » گويند ابراهيم ادهم در طواف كعبه به كسى گفت : تا كه شش مرحله را نه پيمايى ، بدرجهء نيكوكاران نرسى ! : اول : تا كه دروازهء نعمت را نه بندى ، و در شدت را نكشايى ! دوم : تا كه دروازهء عزت را نه بندى ، و در ذلت را نكشايى ! سوم : تا كه دروازهء راحت را نه بندى ، و در جهد را نكشايى ! چهارم : تا كه دروازهء خواب را نه بندى ، و در بيخوابى را نكشايى ! پنجم : تا كه دروازهء توانگرى را نه بندى ، و در درويشى را نكشايى ! ششم : تا كه دروازهء امل را نه بندى ، و در تيارى بمرگ را نكشايى ! « 4 » بشر حافى مروى ( متوفى 227 ه ) ميگفت :

--> ( 1 ) - طبقات انصارى 29 ( 2 ) - التعرف 80 و قوت القلوب 3 / 84 ( 3 ) - طبقات انصارى 57 ( 4 ) - طبقات سلمى 38