در نظر مسلمانانيكه از محضر شريف پيامبر استناره كرده بودند ، جمع زهد و پارسايى با امور دنيا منافى نبود . زبير بن عوام يكى از پارساترين اصحاب حضرت پيامبر بود ، كه او را به جنت بشارت داده و از عشرهء مبشره بود ، ولى در متروكات او به قيمت زياده از پنجاه و دو مليون درهم اموال و عقار باقى بود ، و علاوه بر مملوكات بصره و كوفه و اسكندريه و فسطاط ، تنها در مدينه يازده خانه داشت . « 1 » و كذا طلحه بن عبيد اللّه فرد ديگر از عشرهء مبشره سى مليون درهم عقار ، و دو مليون و دو صد هزار درهم نقد را مالك بود . « 2 » و چون در سنه ( 37 ه 657 م ) يكنفر صحابى پرهيزگار فقير و متورع ديگر خباب بن ارت در كوفه بمرد ، در صندوق او چهل هزار درهم موجود بود . « 3 » زهد و تقواييكه اساس كار تصوف اسلامى گرديد ، رابطهء قلب با خدا و ترجيح امر آخرت و حيات اخروى بود ، ولى مبالغه در امور تعبدى و اخلاقى و رهبانيت را سپارش نميكرد و مسلمانانرا به تقشف و ترك دنيا و رياضات شاقه نمىبرد ، و حضرت رسول خدا ميفرمود ، كه بدن و مهمان و زوجه را بر انسان حقست « 4 » ، و بنابرين به لا صام من صام الابد « 5 » از روزه دائمى منع ميفرمود . صوفيان خراسان نيز بر همين راه مىرفتند ، و با وجوديكه دست در كار بودند ، دل با يار داشتند . امام قشيرى يكى از اركان مهم مدرسهء تصوف خراسان و نويسندهء الرساله متن بسيار مفيد و جامع تصوفست ، دربارهء او حكايت آرند كه : « آورده‌اند كه شيخ ابو سعيد بن ابو الخير ميهنى در نشاپور به استاد امام ابو القاسم قشيرى پيغام داد كه مىشنويم كه اوقاف در دست دارى و تصرف ميكنى ! ميبايد كه دست از تصرف باز دارى ! استاد امام جواب داد كه اوقاف در دست ماست ، در دل ما نيست . » « 6 »

--> ( 1 ) - طبقات ابن سعد 3 / 77 ( 2 ) - همين كتاب 3 / 158 ( 3 ) - همين كتاب 3 / 117 ( 4 ) - همين كتاب 4 / 9 ( 5 ) - مسند احمد 2 / 64 ( 6 ) - منتخب اسرار التوحيد 91 طبع تهران 1320 ش