ازين امثله درمىيابيم ، كه اختلاط شاعران عربى با خراسانيان و عجم و اثرپذيرى ايشان ازين سرزمين چقدر است ؟ و ما براى مثال يك بيت ابو نواس شاعر بزرگ عرب ( 139 ه 756 م / 190 ه 805 م ) را كه مادرش بانوى فارسى زبان بود مىآوريم ، و او در اشعار خود كلمات و حتى تراكيب و عبارات فارسى را مىآورد مثلا : يا نرجسى و بهارى ! * بده مرا يك بارى . . . « 1 » بشار تخارى : ابو معاذ بشار بن برد ( بضمهء اول ) بن يرجوخ تخارى از شاعران بزرگ مولدين دورهء اموى و عباسيست كه پدرش با اسيرانيكه مهلب بن ابى صفره در تخارستان گرفته بود ( بين سال 79 / 82 ه ) به بصره آمد ، و در ولاء عقيلى بود ، و بشار در سنه ( 95 ه 714 م ) در بصره به دنيا آمد و كور مادرزاد بود ، و از ان شهر به بغداد رفت ، و در حران بحضور سليمان بن هشام بن عبد الملك رسيد ، و بعضى امراى اموى را مدح كرد . « 2 » بشار دين اسلاف خود مجوسيت را مىستود ، و آتش را مقدس ميدانست و شعوبى خالصى بود ، كه در اشعار عربى به اصل و نسب خراسانى ، و اينكه از اخلاف ملوك تخارستانست مىباليد . « 3 » و در جوانى با موسس مذهب اعتزال و اصل بن عطاء پيوسته بود . و چون ابراهيم بن عبد اللّه علوى بر عباسيان در بصره خروج كرد ، بشار او را به قصيدهء ميميه كه بر قصايد ميمى جرير و فرزدق آن را ترجيح دادند مدح گفت ، ولى هنگاميكه ابراهيم شكست خورد ، بشار عنوان قصيده را گشتانده و آن را بمدح منصور برگردانيد . « 4 » بشار شاعر رند و هجو سراى دليرى بود ، كه شعراى ديگر را هجو ميكرد و مخالفان فراوان داشت ، ولى چون المهدى را مدح كرد تقرب يافت . او در شعر

--> ( 1 ) - تاريخ ادبيات صفا 1 / 151 ( 2 ) - الاغانى 3 / 56 ( 3 ) - ديوان بشار 73 و 81 ( 4 ) - ديوان المعانى از عسكرى 1 / 136