داشته‌اند . در عصر وزارت اسماعيل صاحب بن عباد ( 326 / 385 ه ) دينار مجوسى در ديوان رى صدر و مرد متمول و توانگرى بود ، كه در ديوان خود پرستندگان آتش را فراهم آورده بود ، و مردى به صاحب ، چارهء اين امر را چنين نوشت : فان ايسر ما فى قطع شأفته * تطهير ديوانه من عابدى النار « 1 » يعنى : « علاج آسان اين زخم حصهء اسفل قدم اينست ، كه ديوان او از پرستندگان آتش تطهير گردد . » ازين روايات برمىآيد كه زردشتيان در جامعهء آنوقت خراسان موجود و محشور بوده و آتشكدهاى روشنى داشته‌اند ، و بنابران رسوم و اعياد ايشان در قرون نخستين اسلامى شهرت يافت ، و حتى مسلمانان و عرب نيز در اقامهء برخى اعياد ، ازيشان تقليد كردند ، و چون اين اعياد جزو ثقافت و ادب دورهء اسلامى نيز قرار گرفت ، ما آن را باختصار درينجا مىآوريم ، كه اعياد مشهورتر ايشان چنين بود : اعياد مردم ؟ ؟ ؟ خراسان : جشن نو كروز Roc - KOC در پهلوى و نوروز ( يوم الجديد ) در درى كه اعراب هم نوروز يا نيروز گفتند ، از بزرگترين اعياد مردم خراسان در اوايل عصر اسلامى بود ، كه از روز اول ماه اول سال شمسى يعنى تحويل آفتاب به برج حمل ( بره ) يا ماه فروردين آغاز مىيافت . اساسا آريائيان قديم ، در سال دو فصل سرما و گرما داشتند ، كه تقسيم سال به چهار فصل بعدتر پيدا شده « 2 » ، و بموجب اوستا اولا فصل سرما ده ماه و فصل گرما دو ماه بود ، ولى بعدا تابستان هفت ماه و زمستان پنج ماه گرديد « 3 » كه در آغاز فصل گرما جشن نوروز ، و از آغاز فصل سرما جشن مهرگان بود ، كه اولين در فروردين ماه و اعتدال ربيعى و دومين در مهرماه ( ميزان ) و اعتدال خريفى واقع است . و اين

--> ( 1 ) - معجم الادباء 6 / 262 ( 2 ) - گاه شمارى تقىزاده 44 ( 3 ) - ونديداد ، فرگرد 1 بند 2 و 3