زنان در جامعهء قرن هفتم ميلادى زنان در خراسان اهميت خاصى داشته‌اند ، كه در ازمنهء ما بعد فاقد آنند . بموجب قوانين آنوقت زنان حق حكمرانى و اشغال مقام شاهى را هم داشتند كه در جامعهء داراى كيش زردشت و خاندان ساسانى اخير از اولاد خسرو پرويز بوران دخت پادشاه بيست و نهمين و آزرمى دخت پادشاه سى و يكمين اين دودمان شاهىاند ، و در حدود سال 630 م مساوى 9 ه به شاهى رسيده‌اند « 1 » و ازين درمىيابيم كه زن در جامعهء زردشتى غربى مملكت ما مقامى بلند داشت . در شمال خراسان و شهر بخارا نيز در حين بسط سلطهء اعراب ، ملكه‌يى حكم ميراند ، كه بعد از فوت شوهر خود بيدون بخارخدات بجاى پسر خود طغشاده كه شيرخوار بود نشست و تا مدت 15 سال ملك داشت ، و با فاتحان عرب صلح كرد « 2 » و عصر زندگانى او در حدود سال صدم هجرى تخمين مىشود ، و ازين امثله پيداست ، كه در اوايل ظهور اسلام در خراسان مقام زن خيلى محترم و بلند و حتى درخور مقام شاهى و فرماندهى هم بود . در همين سالى كه در غرب خراسان و مردم زردشتى ، دختران خسرو پرويز بر تخت شاهى مىنشستند ، هيون تسنگ زاير چينى در حواشى شرقى كشور سياحت ميكرد ، وى دربارهء اوضاع زندگانى جنس لطيف ، درين قسمت مملكت معلوماتى

--> ( 1 ) - ساسانيان 672 ببعد ( 2 ) - تاريخ بخارا 8