چون عباسيان به مسند خلافت بغداد رسيدند ، سفاح به هر فرد لشكر در ماهى هشتاد درهم ( سالى 960 درهم ) ميداد ، و اين تنخواه در عصر مامون ماهوار 20 درهم براى پياده و چهل درهم به سوار داده مىشد « 1 » و همين عشرينيه 20 درهميست ، كه در سنه 20 ه 816 م چون عيسى بن محمد بن ابى خالد قوماندان عساكر بغداد ، يكصد و بيست و پنج هزار عساكر خود را احصائيه گرفت ، به سوار چهل درهم و به پياده بيست درهم را مىپرداخت . « 2 » در سنه 129 ه 746 م بو مسلم خراسانى در خندق لشكرگاه ماخوان به هفت هزار نفر لشكريان آنجا اولا سه سه درهم بخشيد ، و بعد از ان چهار چهار درهم ديگر را هم داد « 3 » و معلومست كه اين عطاها جز مشاهرهء مقرر لشكريان بود . قرار شرحيكه محمد بن احمد خوارزمى ميدهد : در ديوان الجيش خراسان ارزاق و مواجب لشكريان بر سه قسم بود : اول : حساب عشرينيه كه چهار بار در سالى پرداخته مىشد . دوم : حساب جند دوبار در سالى . سوم : حساب مرتزقه سه بار در سالى . نوبت‌هاى اداى تنخواه را در ديوان خراسان ، اطماع ( به فتحه اول ) و در ديوان عراق رزقات ( مفرد آن رزقه بمعنى بار و نوبت ) گفتندى . « 4 » عشرينيه را به زبان درى بيستگانى مىناميدند ، كه نويسندگانرا در شرح آن اختلاف نظر است : برخى گويند پولى بوده به وزن 20 مثقال « 5 » و جمعى عقيده دارند ، چون آن را در 20 روز مىپرداختند ، عشرينى و بيستگانى ناميده شد . « 6 »

--> ( 1 ) - تاريخ تمدن اسلامى 1 / 124 ببعد ( 2 ) - طبرى 7 / 136 ( 3 ) - طبرى 6 / 34 ( 4 ) - مفاتيح العلوم 43 ( 5 ) - حواشى سعيد نفيسى بر تاريخ بيهقى 3 / 1068 طبع تهران 1332 ش ( 6 ) - شرح يمينى از منينى 1 / 89 قاهره 1286 ق و لغت عربى بفرانسه از كازيميرسكى 2 / 261 طبع پاريس 1860 م