و بقول گرديزى در عهد صفاريان امراى گرديز بودند « 1 » چنين به نظر مىآيد كه محمد از همين دودمان لويك مسلمان بوده و نام اسلامى محمد را داشته ، و بعد از فتح مسلمانان در غزنه و حدود ( 164 ه ) همين خانواده مركز امارت خود را از غزنه بگرديز انتقال داده باشند . دربارهء محمد بن خانان معلومات مزيدى در دست نيست و فقط اوقات حكمرانى او را در حدود ( 200 ه ) تخمين ميكنيم كه بعد از پدرش امور حكمدارى به كف گرفته باشد . 6 / ابو منصور افلح پسر محمد نام وى بقول گرديزى افلح و بروايت حكايت سخى سرور ( افلخ ) است كه كنيت وى ابو منصور و پسر محمد سابق الذكر است . چنانچه در متن حكايت سخى سرور خوانديد ، چون نواسهء خانان ، افلح بشاهى بنشست بتخانهء لويك دروازهء باميان غزنه را بركند و مزگت بكرد . از نام عربى افلح و كنيت او ابو منصور و نام پدرش محمد روشن مىآيد ، كه اكنون افراد دودمان لويك آداب عربى را به كلى پذيرفته و در دين اسلام صلب شده بودند ، و همين افلح بقاياى بتخانهء لويك غزنه را بركند ، و مسجدى بجاى آن ساخت ، كه بنامش مزگت افلح لويك شهرت داشت ، و اين نخستين مسجد دورهء اسلامى مىباشد كه در غزنه برجاى بتكدهء قديم ساخته شد . اگرچه گرديزى تصريحى به اين مقصد ندارد ، كه اين ابو منصور افلح از دودمان لويكان بود ، ولى حكايت سخى سرور پيوستگى او را بدودمان مذكور مىرساند . گرديزى در شرح حال يعقوب ليث گويد : كه يعقوب بعد از فتح سيستان و تأسيس شاهى صفاريان ، در بست و پنجواى و تگين‌آباد ( ولايت قندهار كنونى ) رتبيل حكمران اينجا را بكشت ، و از آنجا بغزنين آمد ، و زابلستان بگرفت و بگرديز آمد ، و با ابو منصور افلح بن محمد بن خاقان كه امير گرديز بود حرب كرد ، و بسيار كشش

--> ( 1 ) - زين الاخبار ص 6