رسم بود ، و درين موقع طبرى گويد : و وضع البرد فيما بين كل بلد و بلد ، « 1 » كه برد به ضمتين جمع بريد باشد ، و در اواسط قرن اول هجرى نيز وجود آن در سيستان و زابلستان ثابت است . سند ديگريكه براى وجود بريد در خراسان ميتوان نوشت اينست كه در سنه 99 ه 717 م جراح بن عبد اللّه حكمى از جانب عمر بن عبد العزيز ، حكمران خراسان و ماوراء النهر بود ، كه ديواستى دهقان سمرقند به او نامه‌يى به زبان عربى نوشته ، و اين نامه را خاورشناس شوروى فريمان در سنه 1933 م با اسناد ديگر سغدى و عربى از كوه مغ تاجيكستان يافته است . درين نامه ديواستى از امير جراح خواهش مىكند تا دابة من دواب البريد را بفرستد « 2 » . سلسلهء بريدرسانى اعراب در عصر هارون الرشيد در خراسان وسعت يافته بود و هنگاميكه مامون در خراسان بود ، عاملان او بر كابل تصرف كرده و سلسلهء بريد خراسان را با كابل اتصال داده بودند . « 3 » در عصر عباسيان در خراسان بر هر دو فرسخ ( 6 ميل ) رباط بريد موجود بود ، و دليل اين قول ، تصريح البشارى مقدسى است كه گويد : « ميل ثلث فرسخ است ، و اما بريد مختلف است . در باديه و عراق 12 ميل و در شام و خراسان 6 ميلست . و بنابرين در خراسان بفاصلهء دو فرسخ رباطى را ساخته‌اند ، كه كاركنان بريد در ان سكونت كنند . » « 4 » براى رسانيدن اطلاعات در رباطهاى مخصوص ، اسپان تيز رفتار را نگاه ميداشتند ، و هنگاميكه حامل بريد از رباط سابق برباط لاحق ميرسيد ، اسپ خود را كه تيز دويده و خسته بود مىماند ،

--> ( 1 ) - طبرى 5 / 141 ( 2 ) - حواشى سعيد نفيسى بر تاريخ بيهقى 3 / 973 بحوالت متون سغدى 55 طبع لينن گراد 1934 م ( 3 ) - فتوح البلدان 495 ( 4 ) - احسن التقاسيم 66