عبد الحي حبيبى

40

تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )

كوتل بغلان كلمهء پنجاه و هشتم سطر هشتم نام او به صورت اضافت بنوت بعد از نام پسرش آمده و پس از نام وى ( الونبال - اروانباد - شادروان ) نوشته شده ، و ازين برمىآيد ، كه در سال نوشتن كتيبه ( حدود 160 م ) در گذشته بود ، بنابرين اوقات حيات او را در حدود ( 100 م ) تخمين بايد كرد . « 1 » 2 / لويك بوسر : LOIX BOCAR اين شخص بموجب كتيبهء بغلان ( كلمات 53 تا 57 ) سطر هشتم شا - ى - بگ پوهر - ى - لويخ بوسر SHA - I - BAG - POHR - I - LOIX - BOCAR يعنى شاه فغفور ( خداوندزاده ) لويك بوسر نامدارد ، كه يكنفر كاردار آب‌رسانى ( فرى استار آب ) او بنام نوكونزوك ى كرل رنگ ى فرى خود يوگ ( نوكو نزوك كنارنگ از طرف خداوند يعنى شهنشاه ) در حدود 160 م به بغلان آمده و در ان چاه پختهء خشتى براى آب ساخت ، و همين كتيبهء سرخ كوتل بغلان را به زبان تخارى و رسم الخط يونانى نوشت . در كتيبه دعائيه : فرويسپ - انومواد - برگان - همواره نامور باد ! براى اين بوسر بن شيزو گرگ آمده ، و ثابت است كه در حدود سال سى و يكم عهد كانيشكا و 160 م زندگى داشت ، و در تحت امر خودى يا خود يوگ ( - خديو - شهنشاه ) كوشانى بلقب شاه فغفور و نام دودمانى خود لويك حكم ميراند « 2 » ولى معلوم نيست كه پايتخت او كجا بود ؟ زيرا در كتيبه گويد : كه نوكو نزوك فرى استار آب وى در نيسان ماه سال 31 سلطنت به بغلان آمد ، و ازين پديد مىآيد كه مركز شاهى غير از بغلان در جاى ديگرى بود ، كه از روى اسناد ديگر بايد غزنه يا گرديز باشد . در عصر قبل از اسلام تنها همين دو نفر لويك را از روى كتيبهء بغلان مىشناسيم ، و در آخر همين كتيبه جائى كه امضاهاى هيئت ترميم نوشاد بغلان موجود است ، با نام رئيس اين هيئت كه كاردار آب‌رسانى ( فرى استار آب ) شاه لويك بوسر بود ،

--> ( 1 ) - مادر زبان درى ص 96 ( 2 ) - مادر زبان درى ص 95 ببعد